“Werd hier iets groots verricht?”

Op maandag 27 januari eind van de middag werd door het Zeister Historisch Genootschap een historisch café in Figi georganiseerd, waarin de broers Andy en Dolf Smith het spoor van hun vader volgden en in het jaar van 80 jaar vrijheid uitleg gaven over wat het voor repatrianten betekenden om het voormalig Nederlands-Indië te verlaten en naar Nederland kwamen, waarin zich een behoorlijk aantal daarvan zich blijvend in Zeist vestigden.

In een goed bezette ruimte kregen we in een lezing voorgeschoteld hoe na de Soevereiniteitsoverdracht in Amsterdam een groot aantal ambtenaren, Indische Nederlanders, Molukkers ‘gedwongen’ weer terugkeerden naar Nederland. In de jaren zestig - toen Nederland Nieuw-Guinea, het laatste stukje van de kolonie kwijtraakte - kwam er nogmaals een grote groep weer naar Nederland. 

Ondanks de krapte op de woningmarkt werden er ook in Zeist naast bestaande huisvesting in allerijl nieuwe woningen,appartementen en flatgebouwen uit de grond gestampt. 

Al was het welkom-terug in Nederland in algemeenheid begin jaren vijftig niet het allerhartelijkste, werden repatrianten vaak gesommeerd om de reis-, verblijfs- en pensionkosten volledig terug te betalen, sprake van veel bureaucratie, wet- en regelgeving en was er zelfs een periode dat Nederlanders die indo’s ookwel ‘blauwen’ als scheldnaam of geuzennaam noemden en zouden niet rouwig geweest zijn wanneer ze het land weer zouden verlaten.

Voor mij als inwoner van Zeist kwam ik doordat ik bij het Ministerie van Defensie een aanvraag deed voor duplicaat militaire onderscheidingen erachter dat mijn vader, oud KNIL-militair van 1950-1958 zich eveneens in Zeist gevestigd had en wel op de Catharinus Stomplaan te Zeist. Hij woonde in bij familie en heeft zelfs nog met een Algra, ook oud-KNIL miltair en woonachtig in Zeist een boze brief gestuurd aan de VARA, die indertijd Hueting ruim aan het woord liet over excessief geweld gedurende de Bersiap / Onafhankelijkheidsoorlog. 

Voor mij is beslist groots om te zien dat de gemeente Zeist in de loop van de tijd toch naarstig gezocht heeft om repatrianten alhier te vestigen. En als inwoner van Zeist ben ik gelukkig met zowel dit historisch cafe en is voor mij in ieder geval weer een tip van de sluier opgelicht.

Na het schrijven van mijn boek “Vergeten verbinding. De Tweede Wereldoorlog in Zuid-Oost Azië” waarover ik in het jaar van 80 jaar vrijheid ook lezingen geef, gebruik ik ook dit historisch café voor mijn tweede boek “Verborgen kracht”, waarin mijn vader, mijn peetoom / SVD-priester en vriend van en Soekarno een plek zullen krijgen.

Léon Algra