Leerlingen OLZ onderzoeken fijnstof met snuffelfietsen

ZEIST  GLOBE, een internationaal programma waar leerlingen vanuit de hele wereld bijdragen door data te verzamelen voor wetenschappers, organiseerde in samenwerking met de provincie Utrecht een presentatie ochtend in het provinciehuis. 

Leerlingen van Openbaar Lyceum Zeist, Descart uit Utrecht, Leidsche Rijn College uit Utrecht, Limus College uit Vleuten en het Oosterlicht College uit Nieuwegein presenteerden hun fijnstof onderzoek aan de gedeputeerde, het RIVM en andere geïnteresseerden. Ze waren net klaar om te laten zien wat ze met de snuffelfietssensoren hadden ontdekt over hoe schoon onze lucht echt is, toen plotseling een waterleiding sprong en het alarm afging.

Dankzij de flexibiliteit en inzet van iedereen kon Marco de Swart van de provincie Utrecht, met enige vertraging, toch de bijeenkomst openen op een nieuwe locatie. Daarna legde Hester Volten van het RIVM uit dat de metingen van de leerlingen heel belangrijk zijn om op lokaal niveau fijnstof te meten. Vervolgens was het de beurt aan de leerlingen. Ondanks de eerdere verstoring toonden ze hun aanpassingsvermogen door snel te schakelen en toch indrukwekkende presentaties te leveren.

De leerlingen van het Openbaar Lyceum Zeist onderzochten de hoeveelheid fijnstof in verschillende richtingen rondom hun school. Hoewel ze geen grote verschillen vonden in de richtingen, deden ze tijdens hun metingen enkele opmerkelijke ontdekkingen. Zo merkten de Zeister scholieren op dat de positie op het fietspad – links dichtbij de autoweg versus rechts – invloed heeft op de hoeveelheid fijnstof. Ze deden de suggestie om een groene strook tussen de autoweg en het fietspad te plaatsen als bescherming tegen vervuiling. Bovendien zagen ze dat tijdens omleidingen, zoals tijdens de Passion, het verkeer toeneemt omdat bestuurders vaak niet op de hoogte zijn van de nieuwe route, wat resulteert in hogere fijnstofconcentraties. Hun bevindingen leverden de provincie interessante inzichten op.

Om de ochtend af te sluiten werd de gedeputeerde Rob van Muilekom kritisch ondervraagd over de complexiteit van de bevoegdheden van elk overheidsorgaan, waarbij de noodzaak van goede communicatie tussen deze instanties werd benadrukt. Daarna konden de leerlingen nog even napraten met een frisdrankje erbij, gelukkig weer in het provinciehuis.

ACHTERGROND

De provincie Utrecht werkt samen met stichting GLOBE en het RIVM om de luchtkwaliteit in kaart te brengen met behulp van leerlingen van het voortgezet onderwijs. Eind 2024 is de doelstelling dat leerlingen van 30 middelbare scholen met een snuffelfiets (een sensor die op de fiets geplaatst kan worden die fijnstof meet) de luchtkwaliteit al fietsend in kaart brengen. Deze sensor meet live het fijnstofgehalte en stuurt data door naar een satelliet, zodat de gefietste route gelijk zichtbaar is op knowyourair.

Bij dit project wordt ook samengewerkt met het RIVM en leerlingen dragen bij aan meer kennis over luchtkwaliteit. Een wetenschapper van het RIVM, Hester Volten, was ook aanwezig en heeft plenair een korte presentatie gegeven.
GLOBE is een internationaal programma waar leerlingen vanuit de hele wereld bijdragen door data te verzamelen voor wetenschappers. Wij als GLOBE NL zetten ook Nederlandse projecten op, waarbij leerlingen als citizen science een bijdrage leveren aan kennisinstituten.

Zie ook: www.globenederland.nl