Steentjes voor gecrashte piloten op Utrechtseweg in Zeist

ZEIST Waar nu het TNO-gebouw staat, was in de oorlogsjaren nog Buitenplaats Oirschot te vinden. In de nacht van 16 op 17 juni 1844 stortte daar een Canadese Lancaster bommenwerper neer. Vijf van de zeven bemanningsleden kwamen om het leven. In het bijzijn van een groot aantal van hun nabestaanden zijn vorige week op die plek steentjes onthuld die verwijzen naar deze gebeurtenis.

Het moet een warme nacht geweest zijn, midden juni 1944. Bij apotheker Van Zanten aan de Slotlaan stonden de ramen open. beschrijft hij in zijn dagboek. Zijn vrouw werd wakker van het felle licht, toen een brandend vliegtuig laag over hun woning scheerde. Het was de Lancaster KB734, een bommenwerper van de geallieerden, neergeschoten door een Duitse Messerschmitt. Het Canadese vliegtuig keerde terug naar Engeland van een missie in het Ruhrgebied, waar ze probeerden een raffinaderij van synthetische olie uit te schakelen. De productie van die olie was essentieel voor het Duitse leger. De kist maakte onderdeel uit van een vloot van in totaal 321 bommenwerpers. 

De Lancaster stortte neer in een tuin aan de Utrechtseweg, waar nu het TNO-gebouw staat. Daar onthulde wethouder Walter van Dijk samen met nabestaanden van de vliegers gedenksteentjes die herinneren aan deze gebeurtenis en aan de slachtoffers. 

PARACHUTE

Slechts twee bemanningsleden overleefden de crash. Eén landde met zijn parachute in de Torenlaan waar hij direct werd gearresteerd. Hij zat tot het einde van de oorlog vast als krijgsgevangene. De andere landde op het terrein van Pavia, dat nota bene door de Duitsers gevorderd was. Zijn parachute werd de volgende dag gevonden, maar de vlieger vond via een adres in Driebergen een veilig onderkomen in Groenekan. Toen hij tegen het einde van de oorlog probeerde te ontkomen naar al bevrijd gebied werd hij alsnog gearresteerd. De overlevenden kwamen na de oorlog vrij. 

Onder de vele overblijfselen die gevonden werden sprong er één uit: een baret, gevonden door de 12-jarige Ingrid DeWalt-Lambermont. Zij emigreerde later naar Canada en vele jaren later bleek de baret van Bob Porter te zijn, een van de twee overlevende vliegers. In 1999 kon zij hem zijn baret teruggeven.