‘Niet verbod, maar vrijheid als uitgangspunt in discussie over de winkeltijden op zondag’

ZEIST De VVD lijkt toch een manier te hebben gevonden om de zondagsopenstelling voor winkeliers te verruimen. De partij wil dat via een omweg voor elkaar krijgen.  

De VVD legde dinsdagavond in de gemeenteraad niet een direct, concreet voorstel in om de winkels op zondagmorgen open te krijgen. Wat wél werd voorgesteld was om de discussie opnieuw te voeren, maar nu niet meer vanuit het uitgangspunt van een verbod (voor openstelling op zondagmorgen), maar vanuit het uitgangspunt van de vrijheid van de ondernemer. En vanuit dat uitgangspunt vroegen de indieners het college om ,,een voorstel tot wijziging van de Verordening winkeltijden Zeist 2015 voor te bereiden, waarbij zondagopenstelling mogelijk wordt gemaakt, gelijk aan de overige dagen.’’

VVD-raadslid Timo Bakrin legde uit: ,,De VVD is altijd duidelijk geweest over haar standpunt. De verruiming van de winkeltijden stond in het verkiezingsprogramma van de VVD.’’ In zijn uiteindelijke stemverklaring zei hij: ,,We kijken ernaar uit om wat meer ruimte terug te geven aan de samenleving door minder zaken te verbieden. In de komende raadsperiode denken we graag mee over de vraag welke regels en verboden er nog meer versimpeld of afgeschaft kunnen worden.’’

En die bewoordingen spraken andere partijen wel aan zodat D66, Lokaal Zeist en Volt mede-indiener werden: een meerderheid. D66 benadrukte dat het voorstel alleen maar behelst om de kwestie op een andere manier te benaderen. ,,We zoeken een middenweg´´, zei fractievoorzitter Ruben Pattiasina. ,,Voor ons gaat het niet om de vraag of de winkels op zondagmorgen wel open mogen, maar om de vraag waarom we dit nog zouden verbieden.’’ Hij benadrukte dat er in het najaar een debat volgt in de gebruikelijke cyclus: Ronde Tafel, debat en besluit van de gemeenteraad.´´

Daarmee ging hij in op de kritiek van het CDA op het voorstel. En die kritiek houdt in dat het voorstel van de VVD al richting geeft. Van Voorden: ,,Want in de motie geeft de raad het collega al opdracht om de verruiming van de winkeltijden mogelijk te maken. Nog voordat de raad er een deugdelijke discussie over heeft gevoerd.’’ Volgens Van Voorden is wat Pattiasina zei niet hetzelfde als wat er in het voorstel staat. Van Voorden: ,,Daarin staat dat we de winkeltijden gaan verruimen.’’ En hij deed de oproep: ,,Stel de behandeling van de motie uit, voer eerst het debat, organiseer een avond over dit onderwerp.´´ 

In de afgelopen jaren heeft de VVD herhaaldelijk voorgesteld om de winkeltijden te verruimen. Steeds heeft de gemeenteraad tegen gestemd. In de vorige raadsperiode hebben de coalitiepartijen -dezelfde partijen als nu- afspraken gemaakt over de te volgen route. In 2024 heeft een onderzoeksbureau in opdracht van de gemeente een onderzoek uitgevoerd naar de wenselijkheid van de verruiming van de winkeltijden. Daaruit bleek dat zowel de meerderheid van de Zeister bevolking als een groot deel van de middenstand niet zit te wachten op een verruiming van die winkeltijden. Dat resultaat is nooit besproken in een Ronde Rafel of debat in de raad. 

En volgens de christelijke partijen is wel duidelijk waarom: omdat de uitkomst de liberale partijen niet beviel. Volgens Pattiasina ligt het anders: ,,Elk onderzoek laat zien dat er verdeeldheid is. Dat pleit eerder voor vrijheid en verruiming dan voor een rigide verbod. D66 wil daarom ruimte geven aan mensen wier levensritme zo is opgebouwd dat ze graag op zondagmorgen boodschappen doen.’’

GROOTGRUTTERSMOTIE

Van Voorden sprak zijn verbazing uit over de gang van zaken: ,,We hebben zo´n goede verstandhouding met elkaar en we weten wanneer we op elkaars tenen gaan staan. En toch stellen VVD en D66 dit voor.’’ En hij verbaasde zich over de keuze van Zeist Lokaal om VVD en D66 te steunen. Hij wees erop dat Seyst.Nu, een voorloper van Zeist Lokaal, voortkomt uit de middenstand. ,,Maar welke middenstander gaat op zondagmorgen om zeven uur z´n winkel openen? U hebt zich laten verleiden om in te stemmen met de grootgruttersmotie van de VVD.´´ Invoeren van ruimere winkeltijden is een grote wens van de eigenaar van Albert Heijn Kerckebosch, die ook eigenaar is van Albert Heijn in Bunnik - en die is al open op zondagmorgen.

Hanny Roelofsen (Zeist Lokaal), zei dat ze ,,niet in wilde gaan op de verwijten´ die richting haar partij werden gemaakt. Zij zei: ,,Wie de motie goed heeft gelezen ziet dat het hier om het proces gaat, niet om de inhoud.´´

De mening van de Zeister bevolking doet er toe

Bijzonder is dat twee partijen die deel uitmaken van het college tegen verruiming van de winkeltijden zijn. ChristenUnie/SGP is tegen vanwege de zondagsheiliging. PRO is ook tegen, maar dan met name vanwege de gevolgen voor de ondernemers die eigenlijk helemaal niet open willen op zondag, maar die vanwege de concurrentiedruk geen keuze zouden hebben. ,,Tijd voor gezin en ontspanning schieten er dan bij in´, waarschuwde Wilma Breddels. 

Het CDA agendeerde in de dagen voorafgaand aan de raadsvergadering, toen bekend werd dat er een nieuw voorstel voor de winkeltijden zou komen, nog een eigen voorstel met de titel: ,,De mening van de Zeister bevolking doet er toe.’’ Dat voorstel werd op verzoek van het CDA nog besproken voor de discussie over de winkeltijden. Dit voorstel hield in: als de raad (of college) het initiatief neemt voor een onderzoek -zoals bij de winkeltijden gebeurd is- moet de raad de uitkomsten daarvan op de normale wijze behandelen, zoals bijvoorbeeld ook gebeurt met voorstellen over bouwplannen. Dan moet de raad dus eerst een Ronde Tafel en een debat houden en het dan pas bespreken in de vergadering van de gemeenteraad. Het argument van het CDA: de raad moet geen onderzoeksresultaten naast zich neerleggen en dus niet al op voorhand een politiek besluit nemen. 

Volgens Van Voorden had dit voorstel algemene geldigheid, maar VVD, D66 en Zeist Lokaal legden -natuurlijk- direct het verband met het agendapunt over de winkeltijden. 

Het college geeft vrijwel altijd een advies over voorliggende voorstellen, met name over de uitvoerbaarheid. Over het CDA-voorstel zei de portefeuillehouder, burgemeester Langenacker: ,,Daar zit voor ons meteen het dilemma, het is niet goed te overzien. Het is lastig in te schatten.’’ En ze vervolgde: ,,Laten we het gesprek hierover voeren en op een ander moment deze motie alsnog bespreken.´´

Het CDA wilde het eigen voorstel toch in stemming brengen. Ondertussen werd de sfeer er niet beter op. VVD-raadslid Bakrin kwalificeerde het CDA-voorstel als ,,de laatste tegenstribbelingen van het CDA’’, waarop Van Voorden later reageerde met de woorden: ,,Wat een ongelooflijk dédain.´´ 

Hoe dan ook: PRO, de CU/SGP, Volt en de SP stemden voor het CDA-voorstel: 14 stemmen. Maar VVD, D66 en Zeist Lokaal stemden tegen: 18 stemmen. 

Het voorstel waar het hele debat om draaide, met de titel ,,Debat vanuit Vrijheid, niet vanuit Verbod´ werd aangenomen met 19 stemmen voor van Zeist Lokaal, VVD, D66 en Volt. Tegen stemden 13 leden van PRO, CDA, ChristenUnie/SGP en de SP. Eén raadslid van D66 was afwezig wegens ziekte.