DocU: Utrecht, Stad van Sint-Maarten te zien op RTV Utrecht

UTRECHT / REGIO Zondag 12 juni zendt RTV Utrecht een bijzonder documentaire uit over de schutspatroon van Utrecht: Sint-Maarten. 

De band tussen Sint-Maarten en de provincie hoofdstad gaat terug tot de vroege middeleeuwen en bleef de eeuwen door sterk. De DocU laat zien dat muziek hier een grote rol in heeft gespeeld. 

UNIVERSITEITSBIBLIOTHEEK In de Universiteitsbibliotheek van Utrecht wordt een kopie van het muziekmanuscript van het Sint-Maartens Office bewaard. Het stuk gaat deze zomer opgevoerd worden. Deze DocU vertelt het verhaal van dit bijzondere manuscript en volgt het koor op weg naar de uitvoering. Geniet van de passie voor muziek in de DocU: Utrecht, Stad van Sint-Maarten!

BISSCHOP RADBOUD Die hechte band tussen Utrecht en Sint Maarten is mede te danken aan Bisschop Radboud. Hij is opgeleid in Frankrijk, waar Sint Maarten toen als belangrijkste heilige werd gezien. Zodra hij in 899 wordt aangesteld als bisschop van Utrecht, gaf hij een nieuwe impuls aan de daar al bestaande verering van Sint-Maarten als dé beschermheilige van de stad. 

ZOMERFEEST Het verhaal over Sint-Maarten die zijn mantel deelt met een zwerver, kent iedereen, maar Radboud voegt daar nieuwe verhalen aan toe. Radboud wil vooral benadrukken dat een stad die de herinnering aan de patroonheilige koestert een ‘gelukkige stad’ is. Radboud versterkt deze verbondenheid tussen heilige en stad door middel van muziek. Hij componeert het Sint-Maartens Officie voor het zomerfeest van Sint-Maarten op 4 juli, dat na zijn dood nog eeuwenlang werd gezongen in de Utrechtse kerken.

LAMPIONNEN Er zijn twee feestdagen rond Sint-Maarten. Elf november kent iedereen. Het is de dag dat kinderen met lampionnen langs de deuren gaan en er een parade wordt gehouden in het centrum van de stad. Dan herdenkt Utrecht de sterfdag van de beschermheilige. 

TWEEDE FEESTDAG Radboud zette een tweede feestdag rond Sint-Maarten op de Utrechtse kalender. Tijdens dit zomerfeest, gevierd op 4 juli, staat de betekenis van de heilige voor de stad en de stadsgemeenschap centraal . Als Utrecht deze zomer 900 jaar bestaat, wordt dat feest opnieuw gevierd.

HEILIGE GRAAL De tekst en muziek van het Officie zijn bewaard gebleven in een twaalfde-eeuws Utrechts manuscript, dat wordt gezien als de Heilige Graal van de muziekmanuscripten. Het bevindt zich in de Universiteitsbibliotheek. 

GREGORIAANS Musicoloog Leo Lousberg heeft, na studie van dit manuscript, een revolutionaire theorie ontwikkeld over zogenaamde signaaltonen in dit Gregoriaanse muziekstuk. Zijn conclusie is dat die bijzondere kwarttonen als functie hebben de aandacht van de luisteraar te vestigen op belangrijke woorden en passages in de tekst. Gregoriaans Koor Utrecht onder leiding van Anthony Zielhorst gaat het Sint-Maartens Officie deze zomer uitvoeren, met speciale aandacht voor die signaaltonen. Dat zal een uitvoering opleveren, waarbij die Gregoriaanse gezangen zullen klinken als nooit tevoren.

DOCUMENTAIRE De DocU: Utrecht, Stad van Sint-Maarten is gemaakt door documentairemakers Camiel van den Boogaard en Daniël Brüggen in samenwerking met Universiteit Utrecht, de Nederlandse Organisatie voor wetenschappelijk onderzoek, en Stichting GEMMA Traject en met financiële steun van Utrecht 900. Op 12 juniis de documentaire te zien op RTV Utrecht en online te bekijken via rtvutrecht.nl en de app van RTV Utrecht.