André weet alles over bijzondere poelen

Een natuurgebied zoals de Brink midden in een woonwijk met een poel in een oude rivierbedding van de Kromme Rijn is echt heel bijzonder. ‘Er is hier een grote variëteit aan planten en dieren. We hebben zeven soorten libellen, padden, watersalamanders en een ijsvogel gezien’, aldus André Tinhout, één van de coördinatoren van de Poelenwerkgroep Zeist. De werkgroep is ontstaan op initiatief van Landschap Erfgoed Utrecht in samenwerking met de gemeente.

Zeist - De poelenwerkgroep bestaat uit 20 vrijwilligers. André is één van hen, geschoold in poelenbeheer en met veel ervaring. Zij inventariseren planten en dieren in en om de poelen van de Brink en Kouwenhoven. Ook zorgen zij voor het beheer en onderhoud van deze poelen. ‘Exotische waterplanten’, André wijst op de waterteunisbloem en de waterwaaier, ‘afkomstig uit vijvers en aquaria halen we weg. Als we dat niet zouden doen, gaan ze woekeren en krijgen inheemse soorten geen kans.’

Voedingsstoffen

De poelen zijn gevuld met regen- en kwelwater afkomstig van de Utrechtse heuvelrug. Kwelwater is arm aan voedingsstoffen. Zeldzame waterplanten en dieren krijgen zo een kans. Water dat rijk is aan voedingstoffen herken je aan een dichte laag kroos: dat houdt licht tegen waardoor waterplanten afsterven en bladeren rotten. Het water wordt zuurstofarm en waterdieren sterven. De werkgroep doet er alles aan om het water arm aan voedingsstoffen te houden door jaarlijks te baggeren. Helaas zijn hondenuitwerpselen zeer rijk aan voedingsstoffen. Dit heeft een negatieve invloed op het waterleven.

De oevers spelen ook een belangrijke rol. ‘We zorgen voor variatie door open en begroeide oeverdelen, schaduw- en lichtgebiedjes te creëren, zodat er een grote soortenrijk ontstaat.’ In de begroeiing langs de oever leggen padden en kikkers hun eiersnoeren en dril en schuilen de jongen. Er zijn takkenrillen aangelegd in de bosjes als broedplek voor zangvogeltjes. Het is jammer als loslopende honden langs de oever lopen of door de takkenrillen en bosjes rennen, want dat richt schade aan, met name in het broedseizoen. De struiken en beplanting zijn zo geplaatst dat ze dienen als schuilplaats voor jonge dieren, libellen, padden, slangen, zangvogels en de ijsvogel. De aanleg van broeihopen voor de (ongevaarlijke) ringslang en een steile oeverwand als broedplaats voor de ijsvogel nodigen deze dieren uit om te nestelen.

Mee op pad

André deelt graag zijn kennis over de poelen met mensen uit de directe omgeving. Je bent welkom om mee te lopen bij de inventarisatie op zaterdag 25 augustus. De groep begint om 9.30 uur bij de poel van Kouwenhoven en gaat daarna naar de Brink. Er is die ochtend een ringslangdeskundige aanwezig.