Veteranen fietsen in het spoor van Anne Frank: Van Auschwitz naar vrijheid

ZEIST Zeistenaar Niels Roelen is bezig met de laatste voorbereidingen voor de fietstocht van Auschwitz naar Westerbork, die hij vanaf 31 augustus met een team van 15 fietsers gaat maken. Allemaal leden van het Wounded Warriors Cycling Team, een groep veteranen die niet zonder fysieke of mentale kleerscheuren in de maatschappij is teruggekeerd. Met de tocht vragen ze aandacht voor de arrestatie van Anne Frank en haar familie, nu tachtig jaar geleden. De veteranen volgen de weg die Anne toen ook moest afleggen, maar dan in omgekeerde richting. ,,De reis terug naar de vrijheid, die zo weinig Joden hebben kunnen maken.’’ Al bij het inpakken is Niels bezig met het contrast. ,,Als ik mijn koffer inpak, doe ik dat uit luxe. Ik weet waar ik heen ga en ik kan kiezen wat ik mee neem. Toen de Joden hun koffers moesten inpakken hadden ze geen idee waar ze naartoe gingen. Wat neem je dan mee?’’

,,Het lijkt of we vergeten zijn wat we na de oorlog beloofd hebben: dat we dit nooit zouden vergeten. Dat is een van de redenen om nu deze tocht te maken. Ik heb aan heel wat wielerkoersen meegedaan, maar ik ben nog nnooit gestart onder de tekst ‘Arbeit macht frei’, die boven de toegangspoort van Auschwitz staat. Het is mooi om daar te vertrekken in het besef van de vrijheid die wij nu hebben en de weg terug te maken die miljoenen mensen nooit hebben kunnen maken.’’

Niels is Afghanistanveteraan. Hij schreef drie boeken, over Uruzgan en vredesmissies. ,,Ik heb gezien wat oorlog met mensen doet. Ik heb zelf ontdekt wat iedereen weet die ooit in een vuurgevecht is geweest: dit had ik nooit mee willen maken. Bij Wounded Warriors willen we veteranen weer het gevoel van eigenwaarde teruggeven, en zelfvertrouwen. Je kunt niet de hele wereld veranderen. Als je dit bij één iemand bereikt, is de tocht al geslaagd.’’ 

,,De eerste twee tochten die ik maakte met dit team legde ik vast in een dagboek. Nu was ik van plan om alleen lekker mee te rijden. Tot ik me realiseerde dat dat bij deze tocht voor dagboekschrijfster Anne Frank natuurlijk geen optie was. Ik schrijf overpeinzingen op over dingen die onderweg gebeuren. Ik kijk ernaar uit maar ik zie er ook tegenop. Ik ben een denker. Niet alleen mijn benen malen 1200 kilometer lang. Mijn hoofd ook.’’

Na zes etappes komen de fietsers in Bergen Belsen. Daar staat een goederenwagon die gebruikt is om mensen naar het concentratiekamp te vervoeren. ,,Die nacht ga ik in die wagon slapen, in het besef dat ik vrij ben om die keuze te maken. Is het überhaupt mogelijk om te slapen, op zo’n plek?’’

Het dagboek dat Niels straks maakt is te vinden via denieuwsbode.nl