Stef schrijft eerbetoon aan zijn grootvader: Zeeheld kapitein Rietbergen

ZEIST De opa van Zeistenaar Stef Rietbergen was kapitein op het stoomschip Amstelland, toen Duitsland op 10 mei 1940 Nederland binnenviel. Hij was onderweg terug naar huis maar terugkeren was niet meer mogelijk. Opa Cor wordt verplicht om vanuit Engeland ‘voor volk en vaderland’ te gaan varen. Het werd zijn dood. Kleinzoon Rietbergen ging op zoek naar het verhaal van zijn opa en schreef daarover het boek ‘Kapitein Rietbergen, een vergeten zeeheld’. Dat is niet alleen een eerbetoon aan zijn grootvader, maar ook aan de hele koopvaardij. Die speelde een belangrijke rol in de Tweede Wereldoorlog.    

Thuis werd er vrijwel nooit gesproken over opa Cor Rietbergen, schrijft de auteur. Voor zijn vader was het een te beladen onderwerp. Toen kleinzoon Stef vijf jaar geleden het oude paspoort van zijn opa vond, de rouwkaart en een bijzondere foto van een soldaat bij het graf in Liverpool, beet hij zich vast in de familiegeschiedenis. De tegenstrijdigheden in de dingen die hij vond maakten hem nieuwsgierig. Gelukkig wordt hij geholpen door een uitgebreide levensbeschrijving van de broer van zijn opa. Mede dankzij stamboomonderzoek slaagt hij erin de jeugd van Cor Rietbergen te reconstrueren. Hij gaat al jong varen, maakt het nodige mee in de Eerste Wereldoorlog en ontwikkelt zich uiteindelijk tot kapitein. 

ONGETRAINDE FRONTSOLDATEN

Dan valt Duitsland Nederland binnen en breekt de oorlog uit. Cor Rietbergen is met zijn Amstelland op weg naar Nederland, maar terugkeren kan niet meer. Hij belandt in Engeland. Daar wordt hij gedwongen om te varen, onder de vaarplicht die Koningin Wilhelmina in juni 1940 afkondigde. De koopvaarders werden daardoor in feite ongetrainde frontsoldaten. 

Op  23 februari 1941 vaart Cor met zijn schip uit vanuit een Schotse haven, in een konvooi op weg naar Buenos Aires. Drie dagen later vallen Duitse gevechtsvliegtuigen de vloot aan. De Amstelland wordt zwaar beschadigd, en na twee dagen moet de bemanning het schip verlaten. De kapitein valt in het water en komt, als enige van de bemanning, om het leven. 

ONWETENDHEID

In zijn boek reconstrueert Rietbergen niet alleen deze geschiedenis, hij gaat ook in op de rol van de koopvaardij in deze oorlogsjaren. Vijfhonderd schepen gaan ten onder, en 2700 Nederlandse bemanningsleden sneuvelen. 

Een cruciale rol in de strijd voor de vrijheid, waar ,,veel onwetendheid over is’’, schrijft de kleinzoon van kapitein Cor, ,,Hopelijk licht dit boek weer een tipje van de sluier op en draagt het bij aan meer waardering voor de vele koopvaardijlieden die hun leven hebben gegeven voor onze vrijheid.’’ Veel bemanningsleden voelden zich na de oorlog terug in Nederland maar weinig begrepen.

GRAF IN LIVERPOOL

De dood van Cor komt zijn in Nederland achtergebleven vrouw en kinderen al tijdens de oorlog ter ore. Zij weten niet beter dan dat hij in Buenos Aires is overleden. Groot is de verrassing als na de oorlog blijkt dat zijn graf in Liverpool is. Stef bezoekt het, en dat zorgt voor een verrassend slot aan zijn boek.

Burgemeester De Lange van Wassenaar, de woonplaats van de kapitein, mocht het eerste exemplaar van ‘Kapitein Rietbergen, een vergeten zeeheld’ in ontvangst nemen. Het boek is onder andere te koop bij Kramer & Van Doorn, en bij de auteur: s.rietbergen@planet.nl