Reijnold van der Grift deelt zijn zorgen in politiek spreekuur: Is er ruimte voor boer in Zeist?

ZEIST Boer Reijnold van der Grift sprak dinsdagavond tijdens het politiek spreekuur zijn grote zorgen uit over het UPLG, het Utrechts Programma Landelijk Gebied. Volgens hem heeft dit plan ingrijpende gevolgen voor agrarische ondernemers – ook in Zeist. 

Hij legde uit wat het UPLG in de praktijk betekent. Bedrijfsontwikkeling wordt lastiger door strengere regels rond stikstof, natuur en water. Uitbreiden of aanpassen van een bedrijf is daardoor nauwelijks nog mogelijk. Daarnaast kan landbouwgrond een andere bestemming krijgen, zoals natuur of waterberging. Het beleid zet bovendien aan tot extensivering, functiewijziging of vrijwillige uitkoop, terwijl niet altijd duidelijk is of dat economisch haalbaar is. 

Omdat veel maatregelen gebiedsgericht zijn en nog niet concreet uitgewerkt, weten boeren niet waar ze op lange termijn aan toe zijn. Dat zorgt voor onzekerheid en maakt investeren risicovol. Van der Grift heeft ook het gevoel dat besluiten vooral beleidsmatig zijn genomen, zonder voldoende gebruik te maken van de praktische kennis van boeren zelf.

Volgens hem raakt het UPLG niet alleen individuele bedrijven, maar het hele landelijke gebied. Als voorbeeld noemt hij het perceel aan de Bunzinglaan (de Kleine Breul), nu coulisselandschap met agrarische bestemming en intensieve samenwerking tussen landbouw, natuur en bewoners. In de plannen wordt dit gebied aangewezen als NNN-grond (Natuurnetwerk Nederland). 

,,Voor de grond maakt het stempel agrarisch of natuur misschien weinig uit”, stelt hij, ,,maar de samenwerking die hier plaatsvindt, gaat verloren.” Op NNN-gronden gelden zulke beperkingen dat agrarisch gebruik minder aantrekkelijk wordt.

Hij wijst erop dat NNN-gronden nu nog geen zogenoemde schaduwwerking hebben op zijn bedrijf, zoals afgesproken in het Akkoord van Utrecht. Maar met het oog op de komende natuurherstelwet vreest hij dat dit kan veranderen. ,,En dan?” vraagt hij zich hardop af. 

BEDRIJFSOPVOLGING

Voor zijn eigen situatie zijn de gevolgen groot. Hij staat voor belangrijke keuzes over de toekomst van zijn familiebedrijf, dat al generaties bestaat. Zijn kinderen zijn nog te jong om te beslissen over overname. ,,Ik wil zelf keuzes maken over bedrijfsopvolging, niet dat die voor mij worden gemaakt.” Hij is al jaren betrokken bij het gebiedsproces Kromme Rijn Linielandschap, waar volgens hem juist is afgesproken dat er perspectief moet blijven voor rendabele landbouw in dit deel van Zeist. „Daar voelde ik me serieus genomen. In dit UPLG word ik weggecijferd.”

Ook zijn vergunningensituatie baart hem zorgen. Al bijna zes jaar leeft hij in onzekerheid over mogelijke handhaving. Hij vroeg een natuurvergunning aan, maar moest destijds een PAS-melding doen. Nu dreigt de provincie zijn bedrijf in te krimpen om alsnog een vergunning te kunnen verlenen. ‘’Dan heb ik straks eindelijk een vergunning, maar wel een bedrijf zonder toekomst. Dat is toch te absurd voor woorden?’’ Daarnaast maakt hij zich zorgen over de voorgestelde norm van 40 tot 42 kilo ammoniak (NH3) per hectare. Die norm komt uit de kringloopwijzer en is bedoeld als hulpmiddel voor efficiënte bedrijfsvoering, niet als juridisch kader, stelt hij.

Omdat een deel van zijn grond in losse pacht is, wordt hij extra afhankelijk van beschikbare hectares. Zelfs met zijn relatief extensieve bedrijfsvoering haalt hij de norm niet. Dat betekent minder dieren – en dus een onrendabel bedrijf – of extra grond aankopen, wat vrijwel onmogelijk is. Bovendien wil de provincie deze norm vastleggen in de omgevingsverordening. Van der Grift vindt dat eventuele borging landelijk geregeld moet worden, zodat er geen verschillen ontstaan tussen provincies.

VREES

Tot slot spreekt hij zijn grootste vrees uit: dat over tien jaar bedrijven zijn gestopt, de bouw nog steeds stilligt en de natuur niet aantoonbaar is verbeterd. „Dat we dan terugkijken en ons afvragen: hoe hebben we dit kunnen laten gebeuren? Dáárom sta ik hier.”