Dohmen Draaft Door: Personeelsbeleid

De meest effectieve manier om je personeel in dienst te houden is door ze te vertellen dat ze niet hoeven te komen werken. Een maand of zes, minstens. Krapte op de arbeidsmarkt los je niet meer op met riante salarissen, vette bonussen en een leasebak. De toverformule is vrij, vakantie, verlof, of, dan klinkt het niet zo niksig, een sabbatical.

Toen ik in de vorige eeuw mijn eerste baan kreeg, bestond iets dergelijks al. Studieverlof heette het. Om dat te verdienen moest ik eerst vijf jaar in de bush ploeteren. Zonder airco, met haperende elektriciteit en andere omstandigheden waar zelfs de ruimhartigste Arbodienst de koude rillingen van zou krijgen. Mijn studieverlof bleek een stuk saaier en minder leerzaam dan mijn werk.

Tijden veranderen. Jonge mensen willen best werken, maar na een paar maanden begint het te kriebelen. Dan willen ze op reis. ‘Dan kan ik lekker naar de jungle’, vertelde een jongedame - haar inwerktijd was net voorbij - op tv. Helemaal snappen doe ik het niet. Werkenden slingeren elke dag door het oerwoud. Ze bungelen met klamme handjes aan werkvoorschriften en kronkelen zwetend langs vijfentachtig afstemrondes voor elke stap, die ze dichter bij de uitgang zou moeten brengen. Om te overleven volgen ze regels op, controleren of anderen dat doen, vertellen dat we linksom gaan, om vervolgens instructies te krijgen dat het rechtsom wordt.

AAP

Onderaan de streep blijkt dat opdrachten elkaar tegenwerken of onuitvoerbaar zijn. Bestel je een aap, dan krijg je een aap. Neem de opdracht aan de jagersvereniging om de probleemwolven B. en H. af te schieten. Even los van wat je ervan vindt, hoe moeilijk kan het zijn? Het zijn geen kleine dieren en het is hun vák. Appeltje, eitje, kogeltje, dachten ook de jagers. Binnen drie weken zouden ze het fiksen.

We zijn maanden verder. Volgens de jagers maken de voorschriften waarop ze hun werk moeten doen het werk onmogelijk. Zo mogen ze geen mals jongetje op een picknickbank zetten om die dieren te lokken. Als ze schieten mogen er geen andere mensen in de buurt zijn – die zijn er voortdurend, het bos is gevaarlijk, dus vrij toegankelijk - en ze hebben een tijdslot van twee uur per dag. Uiteraard moet er in die twee uur administratie worden bijgehouden. De wolven zelf laten al tijden niks meer van zich horen. Op sabbatical, vermoed ik.

Eenentwintig jaar geleden openden we de jacht op een paarse krokodil. Het beest loopt nog steeds vrij rond en vermenigvuldigt zich sneller dan een zwerm fruitvliegjes rond een bruine banaan. Als we nou eens invoeren dat alle onuitvoerbare opdrachten worden ingetrokken én dat iedereen die er een regel bij bedenkt, er zes moet schrappen, alvorens hij of zij een jaar op sabbatical mag? Ik voorspel dat de personeelskrapte binnen drie weken voorbij zal zijn.

Carol Dohmen