Bericht van de burgemeester: Herdenken en vieren in verbondenheid

VERHALEN DIE DICHTBIJ KOMEN

Op 4 mei stonden we in Zeist stil bij hen die hun leven verloren in de Tweede Wereldoorlog en in oorlogssituaties daarna. Tijdens de herdenking deelden we verhalen die niet vergeten mogen worden. Verhalen van moed, medemenselijkheid en opoffering. 

Wat deze verhalen zo krachtig maakt, is dat zij zich niet alleen ver weg hebben afgespeeld, maar juist hier, in onze eigen straten en buurten. Dat zie je ook terug op Zeister Bosrust, waar leerlingen van de Comeniusschool al jarenlang het oorlogsmonument adopteren en jaarlijks een herdenkingsmoment organiseren. Met gedichten, stilte en het leggen van bloemen geven zij op hun eigen manier betekenis aan herdenken. Dat maakt indruk en laat zien dat het doorgeven van deze verhalen niet vanzelf gaat, maar iets is wat we samen doen.

Naast deze manieren van herdenken, zijn er ook verhalen die we blijven doorvertellen. Een van die verhalen is dat van het echtpaar Kirpensteijn-ten Haaft, dat woonde aan de Krullelaan. In hun huis boden zij onderdak aan joodse mensen die moesten onderduiken. Sommigen verbleven er tijdelijk, anderen vonden via hen een nieuw onderduikadres.

Het was een plek waar mensen, zoals een van hen later opschreef, werden ontvangen met een haast bovenmenselijke liefde. Zij deden dit met gevaar voor hun eigen leven, gedreven door een diep gevoel voor rechtvaardigheid en medemenselijkheid.
De impact van die jaren was groot. Leven onder voortdurende dreiging liet diepe sporen na binnen het gezin. En toch bleef het tegengaan van onrecht een rode draad in hun leven. Precies dat maakt hun verhaal niet alleen indrukwekkend, maar ook betekenisvol voor vandaag.

VRIJHEID VRAAGT AANDACHT

Die verbinding tussen toen en nu werd ook zichtbaar op 5 mei. In de Domkerk in Utrecht begon de Nationale Viering van de Bevrijding, samen met vertegenwoordigers uit de hele provincie. Daar stonden we stil bij de betekenis van vrijheid, en vooral bij de vraag wat vrijheid vandaag van ons vraagt.
Want hoewel deze geschiedenis soms ver weg lijkt, raakt zij nog altijd aan het heden. Dat merkte ik onlangs bij een bezoek aan twee 105-jarige Zeistenaren. Zij spraken hun zorgen uit over de wereld van nu: over spanningen, polarisatie en het gevoel dat zekerheden minder vanzelfsprekend zijn geworden.

WAT VRAAGT DEZE TIJD VAN ONS

Tegelijk zie ik elke dag hoe Zeistenaren naar elkaar omkijken. In ontmoetingen tussen mensen met verschillende achtergronden. In gezamenlijke maaltijden, gesprekken en initiatieven, groot en klein, waarin betrokkenheid zichtbaar is.
De verhalen van toen stellen ons vragen die vandaag nog steeds actueel zijn.

Wanneer spreek je je uit? Wanneer trek je een grens? En wanneer steek je je hand uit naar een ander? Die vragen kennen geen makkelijke antwoorden, maar vragen wel om aandacht, betrokkenheid en verantwoordelijkheid.

SAMEN VERDER BOUWEN

We hebben geen invloed op alles wat er in de wereld gebeurt. We hebben wél invloed op hoe we hier, in Zeist, samenleven. Juist daar ligt de kracht van onze gemeenschap. Door te herdenken, geven we verhalen door. Door ze serieus te nemen, bouwen we verder aan een samenleving waarin ruimte is voor elkaar.