Dohmen Draaft Door: Woordwoede

Vier weken is een hele tijd om niet door te draven. Ik moest me tijdens mijn vakantie regelmatig aan de rits van mijn slaapzak vasthouden om niet naar het toetsenbord te grijpen. Wat een zomer. De extreem hoge temperaturen en het uitblijven van regen stookten de laatste maatschappelijke vuurtjes op tot verwoestende bosbranden. 

Waarom worden mensen zo boos als ze het woord natuurbrand lezen, vooral in combinatie met dat andere gevoelige woord, klimaatverandering. ‘Het is aangestoken door mensen!!’ Voor alle duidelijkheid, dan bedoelen ze de brand. De klimaatverandering is van alle tijden. Maar als de natuur in de fik staat, is het toch een natuurbrand? Als een auto affakkelt – dat gebeurt weleens – zeg je autobrand. Een woning? Woningbrand.

De meeste branden worden aangestoken door mensen. Maar dan heet het toch geen mensenbrand? In Frankrijk zette een wandelaar een halve hectare in de hens, omdat hij zijn wc-papier verbrandde. Is dat een pleepapierbrand? In één rijtje met peukenbrand, vuurwerkbrand, kortsluitingsbrand? Daar gaat de wereld niet overzichtelijker van woorden.

In Duitsland leerde ik een mooi woord. Ein Streichelzoo. Wij noemen dat een kinderboerderij. Nou, vind dáár maar eens wat van! Hoe moet ik dat plaatsen in het rijtje varkens-, kippen- en koeienboerderij? Zijn ouders met kinderen soms hobbyboeren? Met een piekbelasting die over de jaren vanzelf minder wordt, totdat die kinderen zelf gaan hobbyen?

AANGENAAM

Aaidierentuin zegt precies wat het is. Een tuin vol dieren die je mag aaien. Duitsland was in meer opzichten aangenaam. Gekoeld bier en limonade bij een waterpomp. Een blikje waar twee euro in mocht. Nergens afval of andere sporen van menselijk leven. Auto’s die stoppen als je wilt oversteken.

Ik had bijna zo’n aardige Duitser om het leven gebracht. We deelden een tafeltje. Hitte verbroedert ook. Je laat mensen op een terrasje niet bij 38 graden wegbranden. Onbekenden schuilden bij elkaar onder parasols. Zo ook ik en de aardige Duitse jongeman. Een gesprek ontvouwde zich. We kwamen op het onderwerp snelheid. ‘Hunderd’, antwoordde ik op een vraag die u wel kunt bedenken. ‘Hunderd?’ herhaalde hij, zo geschokt inademend dat zijn broodje worst ongekauwd in de richting van zijn luchtpijp schoot.

De reflexen van een gezonde jongeman werken gelukkig goed. De Heimlich-greep kon achterwege blijven. Met tranen in zijn ogen vertelde hij dat ook in Duitsland wordt gedacht aan het verlagen van de maximumsnelheid. Hij ontstak niet in woede, zelfs niet toen de natuurbranden en klimaatverandering ter sprake kwamen. Waarschijnlijk heeft hij als kind veel tijd in de Streichelzoo doorgebracht. Je leert er lief doen en de beestjes gewoon bij hun naam te noemen. Zonder woordwoede.

Carol Dohmen