Column Carol Dohmen: Hoop

ZEIST Op het Kabouterpad door het Leersumse Veld lag paardenpoep. De dienstdoende boswachter plaatste op sociale media een foto van – zeker vanuit kabouterperspectief – een enorme berg paardenvijgen. Een smoking gun. 

Het antwoord op de whodunnit- vraag lag voor de hand: een pony die het verkeerde pad was opgestuurd. Of dat per ongeluk of expres was? Uit eigen ervaring weet ik dat de bewegwijzering op sommige ruiterpaden niet altijd helemaal duidelijk is, ook ik raak weleens geheel te goeder trouw met pony en al van het padje. Maar het kan ook een daad van verzet zijn geweest: iemand die bij gebrek aan de mogelijkheid met een trekker de snelweg te blokkeren dacht ‘laat ik mijn knol eens een kabouterpad laten onderschijten’. Want ook wij paardenliefhebbers worden meegesleurd in de stikstofcrisis. Paarden eten het liefst gras, en dat vind je vooral op boerenland. Dus als dat laatste gaat verdwijnen, zal ook het gras voor de hoeven van hippisch Nederland langzaam maar zeker worden weggemaaid.

De stikstofplannen hebben in amper drie weken tijd al meer stof doen opwaaien dan er in de eerste helft van het jaar überhaupt is uitgestoten. Deze zomer geen komkommertijd voor journalisten: de boeren gaan van zich laten horen, met de plannen en bijbehorende kaart is een grens geraakt. De boodschap is te eendimensionaal, de kaart zo onzorgvuldig dat Caroline van der Plas een rode zakdoek om haar hals heeft geknoopt om de rode en paarse vlekken te maskeren. Zelfs de koning nam het bij de fotosessie op voor de boeren. Geflankeerd door Máxima in een jurk met boerenkoolbladerenprint sprak hij wijze woorden over een holistische benadering en perspectief. Hij roemde het veelvuldig contact van de koninklijke familie met boeren. Vermoedelijk omdat de pony’s van zijn dochters in een of ander weiland lopen, maar dat maakt niet uit. Heel het gezin leeft mee met de boeren en dat was toch een opmerkelijk politiek geluid vanuit Paleis Noordeinde. Meestal komen er excuses voor hun eigen faux pas-sen, dit was er een voor die van het kabinet.

Holistisch betekent dingen in hun onderlinge samenhang bekijken, perspectief gaat over mogelijkheden hebben in de toekomst. Dat is iets anders dan problemen in afzondering aftikken. Zoals: koeien poepen en plassen en die combinatie veroorzaakt stikstofneerslag in natuurgebieden (niet geheel onwaar), dus weg met de koeien. De wereld is te complex voor zoveel simplisme. De vraag van de boswachter was eenvoudig: of ruiters weg wilden blijven van wandelpaden en hun eigen routes konden rijden. Natuurlijk ging het niet om de hoop en de kabouters. Die hoop is verteerd gras en na een dag verdwenen, kabouters bestaan niet. Het ging om het voorkomen van onhandige ontmoetingen tussen paarden en kleuters. Dan helpt het om op je eigen, door een ander uitgestippeld pad te lopen. Maar voor ingewikkelde grotemensenproblemen moeten we gezamenlijk optrekken. Boeren, de koninklijke familie, stadsmensen, dorpsmensen, snelweggebruikers, kabouterliefhebbers, boswachters, kabinetsleden, paardenmensen en iedereen die ooit kleuter was, moet samen de weg op naar een samenhangende toekomst. Dan wordt een berg vanzelf een verteerbare hoop.

Carol Dohmen