Buurt-wormenhotel is klaar voor het oogstfeest

ZEIST Het buurt-wormenhotel in de wijk Kerkebosch is na anderhalf jaar goed gevuld. Een groep van 14 huishoudens bracht trouw het juiste gft-afval naar de kleine bewoners van het hotel: compost-wormen. Met succes, want binnenkort oogsten de deelnemers hun eerste compost. Tijd voor een feestje.

Met het voorjaar op komst gaan veel mensen weer aan de slag met hun tuin, moestuin of de plantenbakken op het balkon. Behalve warmte en licht hebben planten ook goede voeding nodig. Die krijgen ze uit een gezonde bodem of goede potaarde. 

WORMENCOMPOST

Het gebruik van wormencompost is een goede manier om de bodem gezond te maken en de aarde te verrijken. Het kan bovendien circulair, met een wormenhotel in de wijk kunnen inwoners dichtbij huis hun keukenafval laten composteren. In de groene wijk Kerckebosch weten  buurtbewoners hoe makkelijk het kan zijn.

WORMENHOTEL

Op steeds meer plaatsen verschijnen bijen- en insectenhotels: plekken die mensen creëren om bijen en insecten te helpen hun eitjes te leggen. Een wormenhotel is waarschijnlijk wat minder bekend. Kort gezegd is het een bak waarin wormen leven. Die wormen eten groente-, fruit- en tuinafval (gft) en maken er waardevolle compost van.

IDEE

Het idee om samen met een groep buurtbewoners een gemeenschappelijk wormenhotel te starten, begon bij Willemijn Hensbroek. Ze woont met haar jonge gezin in de wijk en is bewust met duurzaamheid bezig. ,,Ik heb het van huis uit meegekregen, vooral van mijn moeder. Tweedehands kleren kopen, tweedehands speelgoed, er is veel mogelijk.”  In haar tuin stond een kleine variant van een wormenhotel, ook wel wormenbak genoemd. ,,Ik heb een moestuin vlakbij Slot Zeist, ik weet hoe belangrijk goede compost is voor een gezonde bodem. En met een gezin met drie kinderen hebben we altijd wel groen afval.“

HOOIMADAM

Op een dag kwam er een buurtbewoner naar haar toe met een opmerkelijke vraag. ,,Hij vroeg me of hij iets in onze groene container mocht gooien. Hij had een hooimadam. Dat is een kist gevuld met hooi, waarin je gerechten gaar kunt stoven. Maar het hooi was nat geworden, daar moest hij vanaf.” De buurtbewoner woonde in een van de appartementen, en had geen groene container. ,,Natuurlijk mocht hij het in die van ons gooien, maar het bracht me op een idee. Waarom zamelen we als buurt niet het gft-afval van de mensen uit de flats in? Dat heeft alleen maar voordelen.”

COMPOSTIER

Hensbroek zocht contact met de Werkgroep Compost Lokaal van Samen Duurzaam Zeist. ,,Er stond al een wormenhotel op de Boswerf en toevallig waren ze op zoek naar een volgende locatie.” Al snel kwam de zaak aan het rollen en in oktober 2021 werd het buurt-wormenhotel, een mooie houten kast van Compostier, aan de Prinses Catharina Amalialaan geïnstalleerd.

COMPOSTCOACH

Charlotte Verhoeve begeleidt het project als compostcoach. Ze dient als vraagbaak en neemt af en toe een kijkje in de bak. ,,Compostwormen zijn geweldige dieren. Ze eten het groenafval en voegen er een bepaald enzym aan toe. Daardoor is compostmest veel voedzamer is dan bijvoorbeeld paardenmest.“ Hoewel het niet ingewikkeld is om de wormen te voeren, is het wel belangrijk om te weten dat sommige dingen niet in de bak mogen. ,,Gekookt eten bijvoorbeeld en citrusvruchten. Dat laatste is logisch, want die groeien hier helemaal niet.” Daarnaast is de verhouding tussen houtig en groen afval van belang. ,,Als je er alleen maar groen afval ingooit, wordt het een vieze, natte derrie. Daarom gaat er ook zaagsel, karton of bijvoorbeeld eierdozen doorheen. Het zaagsel uit het konijnenhok mag er ook in.” Tuinafval is niet geschikt, alleen kleine takjes die in stukjes geknipt zijn.

TIJGERWORMEN

De wormen in het Kerckeboschhotel zijn tijgerwormen. Ze staan bekend om hun enorme vraatzucht en zetten in hoog tempo het groene afval om in compost. Deelneemster Anne Leue beaamt dat: ,,Een tijdje geleden konden we heel even ons afval niet kwijt, omdat er een lade kapot was. Dan merk je pas hoeveel afval we eigenlijk steeds toevoegen. Dus als je bedenkt dat dat allemaal wordt verwerkt, snap je hoeveel ze eten.”

TWEESLACHTIG

Verhoeve: ,,Een leuk weetje over wormen is dat ze tweeslachtig zijn, mannetje en vrouwtje tegelijk. Maar ze hebben wel een andere worm nodig om mee te paren. Dat vermenigvuldigen gaat heel snel. Hoe meer eten je geeft, hoe sneller het gaat. Er zitten duizenden wormen in zo’n hotel.” Nu het langzaam warmer wordt, gaat het nog sneller. ,,Wormen houden van warmte, daar gedijen ze goed in.”

SOCIALE BINDING

De verwachting was dat het gezamenlijk runnen van het wormenhotel zou leiden tot meer onderlinge contacten. Tot nu toe is dat effect nog niet zo heel groot. De deelnemers hebben een gezamenlijke appgroep, die vooral om praktische informatie draait. Leue: ,,Je ziet weleens iemand lopen, maar iedereen gooit individueel zijn emmertje leeg in de bak en gaat weer naar huis.” Ze heeft daarom veel zin in het oogstfeest. ,,Dan ontmoeten alle deelnemers elkaar en kun je elkaar wat beter leren kennen.”

MOESTUINBAKKEN

Hensbroek is alweer bezig met het volgende buurtidee, gezamenlijke moestuinbakken. ,,We hebben al een idee waar ze kunnen komen. Met zo’n bak ben je langer samen bezig dan even een emmertje legen. Ik denk dat het heel leuk is om dat ook op te pakken. De compost is dan binnen handbereik. Maar eerst het oogstfeest vieren!” Er is nog plek om mee te doen met het wormenhotel in Kerkebosch. Aanmelden kan door een mail te sturen naar Marlou Bours van de Werkgroep Compost Lokaal, M.Bours@odru.nl.