Terug op het onderduikadres in Zeist

ZEIST Als joods meisje van 7 zat de nu 90-jarige Harriett Goldwasser-Broekman ondergedoken op de Graaf Janlaan 18 bij de familie Reeders. Ze bleef er tot haar 9e jaar. Vorige maand kwam ze er terug om, samen met haar echtgenoot, nog eens een kijkje te nemen. 

Harriett (iedereen noemde haar toen Hansje) was kind van joodse ouders in Amsterdam. Twee jaar na het begin van de oorlog moesten ze verplicht verhuizen naar een huis in een door de bezetter ingestelde ‘jodenbuurt’. Na een oproep in het voorjaar van 1943 van de Duitsers aan de joden om zich te melden, besloot de familie Amsterdam te ontvluchten. Hansje kreeg via een oom onderdak in Zeist, bij het echtpaar Reeders-Bijtelaar. Wim Reeders was architect én bouwer in Hilversum. In de crisisjaren wist hij in Zeist een stuk grond aan de Graaf Janlaan te verkrijgen, waar hij vier woningen bouwde. Hij kon ze aan de straatstenen niet kwijt, en daarom verkocht de familie hun Hilversumse huis en ging zelf op nummer 18 wonen.

De gereformeerde familie nam Hansje als één van hun kinderen op in het gezin. Op de dag van haar aankomst kwam de jongste zoon Jan om vier uur uit school en zijn moeder vertelde hem: ‘Jan, dit is je zusje Hansje’. En zo zou het altijd blijven, tot aan de dood van Jan Reeders toe.

,,Hoe ik bij de familie hoorde - en nog steeds hoor - is eigenlijk niet in een paar woorden neer te zetten’’, zegt Harriett Goldwasser-Broekman. ,,Die Graaf Janlaan 18 was niet alleen mijn veilige haven en die voor de jongens van het gezin, maar ook voor de kinderen van een hongerend gezin aan de andere kant van Zeist die om de beurt mochten komen eten. Ik heb er zoveel van geleerd. Ons huis is ook altijd open geweest voor logés.’’
,,Door al die mensen die zich in de oorlogsjaren met gevaar voor eigen leven voor mij hebben ingespannen voelde ik het altijd als mijn plicht iets moois van mijn leven te maken, nooit te somberen en goed te doen voor anderen waar ik dat kon. Terugkijkend vind ik de missie eigenlijk wel geslaagd.’’

Het verhaal van Harriett Goldwasser-Broekman is uitvoerig vastgelegd op joodseonderduikersinzeist.nl/graaf-janlaan-18. Van die website zijn ook de citaten in dit artikel afkomstig.