Betrokken burgermoeder: ‘In Ouder-Amstel heb ik het burgemeesterschap onder de knie gekregen’

OUDER-AMSTEL Ouder-Amstel blijkt een kweekvijver voor (vrouwelijke) bestuurders. In de afgelopen drie jaar groeiden twee wethouders door naar burgemeestersposten elders. En nu vertrekt Joyce Langenacker. Vanaf eind januari 2024 staat zij aan het hoofd van de gemeente Zeist. “Dit is een bijzonder ambt, waarin je dicht bij de mensen staat.”

Nog maar een paar weken en dan trekt ze voor de laatste keer de deur van het gemeentehuis achter zich dicht. Gelukkig was er nog tijd voor een interview.

Langenacker maakt een forse stap

De gemeente Zeist telt 66.612 inwoners tegenover Ouder-Amstel 14.265; de Zeister gemeenteraad bestaat uit 11 fracties en 35 raadsleden. Maar Langenacker schrikt er niet voor terug: “Hiervóór was ik wethouder in Haarlem, met 170.000 inwoners en een raad van 39 leden. Dus ik ben wel wat gewend.” 

Waarom Zeist?

 “De afgelopen anderhalf jaar kwam ik regelmatig in Zeist vanwege een cursus en naarmate ik meer zag, ging ik het daar steeds leuker vinden. Er zijn veel initiatieven op het gebied van bestuurlijke vernieuwing, bijvoorbeeld burgerberaden. Het is een diverse bevolking met veel verschillende nationaliteiten. Zeist neemt zijn verantwoordelijkheid voor vluchtelingen; er zit een azc. Er zijn meerdere inrichtingen voor mensen met soms een psychiatrische achtergrond en het herbergt het KNVB-complex. Allemaal onderwerpen die ik interessant vind. Het profiel voor de nieuwe burgemeester bleek mij helemaal te passen. Ik voelde me echt uitgenodigd om te solliciteren.”

Daar was Langenacker niet de enige in.

Ze moest het opnemen tegen dertig andere sollicitanten. Waarom ging de voorkeur naar haar uit? De voorzitter van de vertrouwenscommissie zei er dit over: “Ze is een echte verbinder met oog voor ieders belangen, rol en verhoudingen. Daarnaast is zij empathisch, energiek en enthousiast, ze heeft lef en kan waar nodig daadkrachtig optreden.”

Ik vertrek wel met een beetje pijn in het hart. Hier heb ik het burgemeesterschap onder de knie gekregen en hier ben ik gaan beseffen wat dit ambt doet voor de mensen.

Velen in Ouder-Amstel zullen haar missen. En omgekeerd?

“Ik vertrek wel met een beetje pijn in het hart. Hier heb ik het burgemeesterschap onder de knie gekregen en hier ben ik gaan beseffen wat dit ambt doet voor de mensen. Je bent een boegbeeld. Er is zoveel dat indruk op mij heeft gemaakt. Hoe bij mijn entree een hele schoolklas kindertjes met vlaggetjes mij opwachtte in Duivendrecht, waardoor ik mij de koningin voelde. Kinderen hebben mij ook regelmatig brieven geschreven, bijvoorbeeld om een nieuwe speelplek te vragen. Of met het verzoek om hun brief door te geven aan Sinterklaas…”

“Wat ik straks ook zal missen, is het water: de Amstel, de Ouderkerkerplas, het Amstelbad.” Op de Amstel maakte Langenacker kilometers voor het goede doel met de City Swim en de Swim to Fight Cancer. De Ouderkerkerplas kan ze zien vanuit haar huis en in het Amstelbad trok de voormalige waterpoloër haar baantjes. “Dat Amstelbad is voor mij echt een symbool van Ouder-Amstel: de gemeente doet iets niet meer, nou, dan gaan we het gewoon zelf runnen. Als kleine gemeente kunnen we niet alles, maar toch gebeurt hier heel veel, mede dankzij al die betrokken mensen in Duivendrecht en Ouderkerk.”

Ze herinnert zich mooie, maar ook verdrietige momenten.

“Zoals afgelopen februari het plotselinge overlijden van Martin Koetschruiter, de voorzitter van het Oranjecomité Ouderkerk. Dan loopt het hele dorp uit. Ik mocht spreken tijdens de kerkdienst. Het is mooi om er dan te kunnen zijn voor de mensen. Vrijwilligers zijn zo belangrijk voor deze gemeente. Ik denk nu aan de recente afscheidsreceptie van Ans en Hans Quirijnen; samen met de Stichting Oud-Duivendrecht hebben zij zich decennialang ingezet voor het cultureel erfgoed in en om het dorp. Om vrijwilligers in het zonnetje te zetten, hebben we de Waarderingsspeld in het leven geroepen. De eerste mocht ik tijdens de Nieuwjaarsreceptie in 2019 uitreiken aan Inge Boersma; zij was toen al heel ziek. Dat was zo indrukwekkend. Twee weken later is ze helaas overleden. Dat maakt het ambt heel bijzonder, dat je zo dicht bij de mensen staat - en hopelijk ook iets voor ze kunt betekenen.”

Het feliciteren van bruidsparen is één van de feestelijke kanten van het ambt. Burgemeester Langenacker met bruidspaar Van Dongelen-Van den Broek afgelopen zondag. Foto: Gemeente Ouder-Amstel/Archief.

In 2020 kwam corona.

“Je zoekt naar verbinding, maar er kon natuurlijk heel weinig. Toen ben ik ook begonnen met de weekberichten in deze krant: zonder dat je fysiek aanwezig bent, toch zichtbaar zijn. Ik vond het een lastige tijd. Handhaving - dat is een van de rollen van een burgemeester - kreeg in die periode veel meer nadruk, maar je wilt juist dan ook de burgermoeder zijn: de mensen bemoedigen en perspectief geven.” 

De burger dichter bij het bestuur.

Dat was een van Langenackers doelstellingen. Is dat gelukt?  “De volgorde van besluitvorming in de commissievergaderingen is publieksvriendelijker gemaakt. We hebben cursussen georganiseerd voor iedereen die wat wilde leren over lokale politiek. We hebben meegedaan met het Burgemeestersontbijt; daarbij kom je in contact met de kinderen. Via de kinderen hoop je ook de ouders te bereiken. Dat zie je bijvoorbeeld met het verhaal van het slavernijverleden en de Elieser-herdenking, die we in alle schoolklassen hebben geïntroduceerd. Laatst op het Kampje hoorde ik een kind bij de moeder achterop de fiets zeggen: Kijk mam, dat is Elieser.”

 Wonen is van grote betekenis, maar daarnaast heb ik altijd het groen in deze omgeving gekoesterd; ik vind het heel belangrijk dat de mensen naar buiten kunnen en van het groen kunnen genieten.

“De gesprekken in mijn begintijd hier over de Visie 2030 - dat waren vernieuwende bijeenkomsten, een mooie manier om de inwoners te betrekken bij het beleid. En die wekelijkse column in het Weekblad, daarmee probeer je op een laagdrempelige manier de onderwerpen die politiek spelen, onder de aandacht te brengen. Een andere manier om de mensen te betrekken, is naar ze toe te gaan. Zo ben ik In de Week van de Veiligheid - het was coronatijd - huis aan huis langsgegaan bij de bewoners van de Molenkade, die last hadden van lawaai, verkeer en criminaliteit. Waar ikzelf ook goed op terugkijk, zijn de gesprekken die we hebben kunnen voeren met zowel de ouders als de jongeren zelf die overlast gaven in het Venserpark. Vaak wordt er gepraat óver mensen maar niet mét hen.”

“Nog een mooi voorbeeld vind ik het Centrumplan, waarbij we in co-creatie met de bewoners tot een plan zijn gekomen, dat bovendien toekomstbestendig is. Wonen is van grote betekenis, maar daarnaast heb ik altijd het groen in deze omgeving gekoesterd; ik vind het heel belangrijk dat de mensen naar buiten kunnen en van het groen kunnen genieten. Dat is ook de boodschap die ik wil meegeven: koester het moois dat we hebben, maar bedenk dat er altijd veranderingen nodig zijn om het ook voor de toekomst leefbaar en sociaal te houden.”

“En nu ga ik naar een bruidspaar.” Een van de feestelijke kanten van het ambt. Ambtsketen om, jas aan, bloemen onder de arm en dóór. De betrokken burgermoeder werkt nog tot en met 9 januari. Haar afscheidsreceptie is op maandag 8 januari.

Marion Kiewik

Zes jaar geleden kreeg Langenacker de ambtsketen omgehangen door oud-wethouder Marian van der Weele. Foto: Gemeente Ouder-Amstel / Archief.