Gemeente Zeist kan actiever ingrijpen op woningmarkt

ZEIST De gemeente Zeist gaat gebruik maken van nieuwe bevoegdheden om sturend op te treden op de woningmarkt. Dat doet de gemeente samen met omliggende gemeenten.

Op 1 januari van dit jaar is een aanpassing van de Huisvestingswet in werking getreden. Sindsdien hebben gemeenten meer mogelijkheden gekregen, onder meer om ook de koopmarkt voor woningen te reguleren. En om eisen te stellen voor maatschappelijke en economische binding. 

Tot dit jaar was dat alleen mogelijk in de sociale huursector. De wetswijziging heeft het mogelijk gemaakt om een vergunningplicht voor de nieuwbouw van koopwoningen tot een bedrag van 390.000 euro in te stellen. Ook kan de gemeente nu een vergunningplicht instellen voor middenhuur woningen. Daarnaast kan de gemeente woningzoekenden met een maatschappelijke en economische binding voorrang verlenen bij de woningtoewijzing.

Zeist en vijftien omliggende gemeenten, die regelmatig als U16 met elkaar overleggen, gaan per 1 januari 2026 gezamenlijk van hun nieuwe bevoegdheden gebruik maken. Maar in elk van die gemeenten moet de gemeenteraad er wel mee akkoord gaan. In Zeist gebeurde dat dinsdagavond.  

Alle projecten waarvoor al een omgevingsplan geldt, een vergunning is verleend of de aanvraag in procedure is vallen buiten de voorgenomen vergunningplicht voor nieuwbouw koopwoningen.

MAATWERK

D66, VVD en CU/SGP dienden een wijzigingsvoorstel in. Deze partijen stelden voor om de invoering van de nieuwe regels op het onderdeel van betaalbare nieuwbouw koopwoningen uit te stellen.  D66-raadslid Ruben Pattiasina: ,,Dit uitstel geeft ons de ruimte om mogelijkheden te onderzoeken. Om te komen tot maatwerk, aansluitend bij de maatschappelijke behoeften en wensen. En andere gemeenten in de regio doen het ook.’’

Het argument: ,,Er is op dit moment onvoldoende beeld van wat de verwachte effecten op starters, eenverdieners, zzp-ers, of bijvoorbeeld mensen met een studieschuld zijn.’’ 

Wethouder Laura Hoogstraten omarmde het voorstel. Ze wil gaan bekijken welke groepen de gemeente kan en wil bedienen. 

Andere partijen waren minder enthousiast. David Tompot (SP): ,,Het gaat om lagere inkomensgroepen.’’ Als de belangrijkste doelgroep dan toch weer niet een betaalbare koopwoning kan vinden dan ondermijnt het voorstel het doel , vond Tompot. 

En zo ontstond een discussie over uitsluiten -van lagere inkomensgroepen- en insluiten, door ook andere groepen de mogelijkheid te bieden van de wet te profiteren. 

Het wijzigingsvoorstel haalde het op het nippertje, met 14 stemmen voor, van VVD, CU/SGP, CDA, D66 en onafhankelijk raadslid Osinga. Tegen stemden twaalf leden van Seyst.Nu, GroenLinks, Nieuw Democratisch Zeist, PvdA en SP. 

HEK OM ZEIST

Seyst.Nu, NDZ en SP dienden samen een voorstel in om de helft van nieuwbouw woningen in Zeist te reserveren voor Zeistenaren. Wethouder Hoogstraten gaf een negatief advies over dit voorstel: ‘’Dit amendement gaat een tegengesteld effect krijgen. Je zet een hek om Zeist. En het wordt voor Zeistenaren ook moeilijker om elders in de regio te gaan wonen, want als wij dit gaan doen, gaan andere gemeenten het ook doen. Het gevolg: de woningmarkt in de regio gaat op slot.’’ De rest van de raad deelde de visie van de wethouder. Het voorstel kreeg geen steun van andere partijen.

Dezelfde drie partijen stemden uiteindelijk ook tegen de verordening zelf. Die werd met 20 stemmen voor en zes tegen aangenomen.

Er werden ook nog moties ingediend, maar die werden aangehouden en komen pas ter sprake als het onderwerp opnieuw op de agenda van de raad komt.