Wat gaan de partijen doen met winkelstad Zeist?

Het centrum van Zeist stond lange tijd bekend als een van de sterkere winkelharten in de regio. Vooral in de jaren tachtig en negentig gold het gebied rond de Slotlaan als compleet en gezellig: een mix van landelijke ketens en opvallend veel zelfstandige speciaalzaken. Mensen uit omliggende plaatsen als Driebergen, Doorn en Soesterberg kwamen er gericht winkelen. Het werd gezien als een plek waar je alles kon vinden zonder naar Utrecht te hoeven.

In latere jaren veranderde het beeld door leegstand en concurrentie van online winkelen en grotere steden. Toch bleef het centrum voor veel vaste bezoekers een vertrouwde plek met een eigen karakter – minder flitsend, maar wel toegankelijk en overzichtelijk.

DE VRAAG 

In het centrum van Zeist zijn de laatste jaren met name veel horecazaken, kappers en sportscholen gekomen. Welke rol ziet uw partij weggelegd voor de gemeenteraad in het vormgeven aan een goed gebalanceerde mix van ondernemingen in het centrum, en hoe zou die mix er wat u betreft uit moeten zien?

DE ANTWOORDEN

GroenLinks-PvdA
Het centrum is van ons allemaal! Voor jong, oud en alles daartussenin. GroenLinks-PvdA wil graag een mooie mix van lokale winkels, duurzame ondernemers en horeca in het centrum van Zeist. We willen niet overal dezelfde winkels, maar een levendig hart waar ontmoeting en duurzame economie bij elkaar komen. Ook culturele en maatschappelijke functies horen daarbij, zoals een cultuurhuis en wijkcentrum. Als gemeenteraad bepalen we de kaders voor het centrum. Wij kunnen niet bepalen welke ondernemer zich hier vestigt. We kunnen wel sturen op leefbaarheid en een goede balans van functies (zoals winkels of horeca). Dat doen we via het centrumbeleid en omgevingsplan. We kunnen bijvoorbeeld leegstand terugdringen, kaders stellen voor uitstraling van gevels of een goede mix van winkels bevorderen. GroenLinks-PvdA wil dat ons centrum economisch sterk blijft én sociaal inclusief. We hechten aan ondernemers die met respect voor mens en milieu zaken doen. Zo bouwen we aan een centrum dat niet alleen financieel goed draait, maar vooral waarde toevoegt voor Zeist: levendig, aantrekkelijk en groen.

VVD
Als VVD Zeist zien wij allereerst dat het ronduit goed gaat met ons centrum. De Slotlaan bruist als nooit tevoren met nauwelijks leegstand en ook het Emmaplein raakt weer gevuld. Met de sloop van het voormalige V&D-pand en de herontwikkeling van het Marktplein tot een uitnodigend en groen plein kan het centrum van Zeist de komende jaren verder bloeien en groeien.
Voor ons is een goed lopend centrum niet alleen een plek om te winkelen, maar ook een plek om te ontmoeten, te ontspannen en te beleven. Een succesvol centrum is een “place to be” én een “place to buy”.
Dat betekent dat er ruimte is voor andere publiekstrekkers. Dat geldt zeker voor horeca, maar ook culturele voorzieningen, sport en gezondheid horen thuis in het hart van Zeist. Ondernemerschap krijgt de ruimte. Dat de instapdrempel in sommige branches laag is en er daardoor veel kappers zijn, is geen bezwaar zolang het om bonafide ondernemers gaat.
Samen maken we het centrum sterker. Ondernemers, vastgoedeigenaren en de gemeente werken samen vanuit een duidelijke visie en dat leidt aantoonbaar tot mooie resultaten.

D66
Het centrum is het levendige hart van Zeist. Onze huiskamer: de plek waar je elkaar ontmoet, winkelt, koffie drinkt of naar cultuur gaat.
Het gaat niet om de vraag of er te veel kappers of horeca zijn, maar om de vraag: wat voor centrum willen we samen? Een sterk centrum vraagt om diversiteit en balans: winkels, horeca, cultuur en publieke ruimte die elkaar versterken.
D66 Zeist wil samen met ondernemers, vastgoedeigenaren en inwoners bouwen aan een aantrekkelijk en toekomstbestendig centrum. We kiezen voor ruimte voor ondernemers, een compact winkelgebied, steun voor vernieuwende initiatieven en tijdelijke pop-ups tegen leegstand. Festivals, zoals op de Slotlaan bij de Kerstmarkt, zorgen voor extra levendigheid.
Minstens zo belangrijk is dat iedereen zich veilig en op zijn gemak voelt op straat. Dat vraagt om goede verlichting, overzichtelijke inrichting en duidelijke afspraken. Met meer groen, bomen en water maken we het centrum mooier én koeler. Dat helpt tegen hittestress en is slimme klimaatadaptatie. Zo blijft onze huiskamer levend, veilig en uitnodigend.

CDA
Als gemeenteraad gaan wij niet over elke individuele vestiging in het centrum. Die keuze ligt bij ondernemers en pandeigenaren. Wij kunnen wel richting geven via beleid en duidelijke kaders. Het centrum heeft nu circa 14 procent leegstand. Dat vinden wij zorgelijk. Leegstand zorgt voor minder aanloop en minder veiligheid. Daarom willen wij een leegstandsverordening. Eigenaren melden leegstand actief bij de gemeente. Zo kunnen wij sneller meedenken over tijdelijke invulling, transformatie of een nieuwe huurder. Daarnaast willen wij een onafhankelijke, fulltime centrummanager. Iemand die samen met ondernemers werkt aan een sterke mix. Wij denken aan een combinatie van horeca, speciaalzaken, lokale winkels, cultuur en dienstverlening. Niet alleen kappers en sportscholen, maar ook winkels waar je echt voor naar Zeist komt. Wij investeren als gemeente in die centrummanager. Ondernemersgelden gaan dan naar zichtbare citymarketing en evenementen. Zo bouwen wij samen aan een levendig centrum met hart voor onze ondernemers. Tot slot moet de gemeente proactief zijn als het gaat om het vergunnen en organiseren van evenementen in het centrum.

ZEIST LOKAAL
Zeist Lokaal kiest voor ruimte voor lokale ondernemers, starters en vernieuwende concepten. We zijn beperkt in het sturen op het winkelaanbod want de gemeente mag geen ondernemers weigeren.
Wat wil Zeist Lokaal: Winkels zoveel mogelijk in het centrum (Slotlaan, Hogeweg, Voorheuvel, Emmaplein), de markt als verbinder tussen de winkelstraten. Rust: voorlopig geen straten openbreken of nieuwe verkeersbesluiten. Lokale ondernemers stimuleren met startsubsidies en startersleningen. Ruimere en andere winkeltijden, uiteraard na goed overleg.
Leegstand voorkomen door invulling met pop-ups. Afspraken maken met vastgoedeigenaren over branchering, tijdelijke huurcontracten en belonen voor innovatieve of lokale concepten. Investeren in een veilige, schone openbare ruimte.
Een ondernemer vestigt zich alleen op een plek waar mensen graag komen.
Een gevarieerde economie ontstaat niet vanzelf. Die vraagt visie, samenwerking en durf. Wij kiezen voor een lokale economie die veerkrachtig, divers en toekomstgericht is - met ruimte voor ondernemerschap én oog voor de leefbaarheid van onze gemeenschap.

CHRISTENUNIE-SGP
We zien allemaal graag een gebalanceerde mix van ondernemingen in het centrum. Een effectieve rol voor de gemeenteraad is niet eenvoudig. Het vraag- en aanbod verhaal wordt vooral door de consument bepaald. En daar ligt een rol voor ons allemaal.
De ChristenUnie-SGP ziet graag lokale ondernemers die er voor zorgen dat het in Zeist veel leuker vertoeven is dan andere winkelcentra. Warme bakkers, leuke kledingwinkels, vintage, Engelse gifts en cadeaus. Een geurige notenboer en een boekhandel om uren in te verdwalen. De kapper die je herkent. De horeca waar je kopje koffie gebracht wordt door die mooie ‘bijzondere’ mensen. Mooie speciaalzaken waar je adviezen gegeven worden door meerdere generaties.
Deze kleine zelfstandigen kleuren onze winkelstraten. Zij hebben bestaansrecht als wij LOKAAL kopen. Als gemeenteraad is het onze taak om er voor te zorgen dat Zeist aantrekkelijk blijft. Zo staat de ChristenUnie-SGP op voor een goed onderhouden en aantrekkelijk centrum, goed bereikbaar voor fiets en auto en toegankelijk voor iedereen.

SP
Wat de SP betreft zou de gemeente zich in ieder geval niet moeten beperken tot een centrumgebied waarbij alle inzet gericht is om winkels te verplaatsen naar de Slotlaan.
Vooropgesteld dat de gemeenteraad niet een grote rol en invloed heeft om te komen tot een uitgebalanceerde mix van ondernemingen, is de SP wel de partij die de bestaande zelfstandige ondernemingen in het centrumgebied wil koesteren, want juist die dragen bij aan het variabele aanbod in Zeist. Daarbij mogen we best de vraag stellen of we blij moeten zijn met het groeiende aanbod kappers en sportscholen. Het is eerder een bakker, dan een kapper die ik zou bezoeken als een van beide branches zich meer gaat vestigen. En daarbij: moeten we als gemeente nu echt blij zijn als deze zaken, met openingstijden tot diep in de nacht, doorlopend bezoekers trekken die daar dan met de auto naartoe komen, want fietsend of lopend naar de sportschool: wie doet dat nou? Misschien moeten we ons ook wel de vraag stellen naar wat er verdwenen is in Zeist. We hebben het fysieke winkelen al langer ingeruild voor het onlineshoppen. Maar met de fysieke activiteit van iets in de winkel kopen, koop je niet alleen wat, je behoudt er (naast je conditie) ook nog iets mee.

VOLT
Volt wil een radicaal andere aanpak voor het centrum. De afgelopen jaren heeft de gemeente winkelleegstand proberen op te lossen door in te zetten op een compacter centrum. Dat het centrum dan alleen maar steeds kleiner wordt, is inmiddels zichtbaar, omdat er alweer nieuwe straten - zogenaamde ‘aanloopstraten’ - zijn aangewezen waar winkels woningen mogen worden.
Volt wil af van die aanloopstraten en inzetten op een centrum met grote aantrekkingskracht, zodat mensen weer van heinde en verre hier komen winkelen.
Dat kan de gemeente niet zelf. Volt wil een co-creatieproces waarin retail-ondernemers, vastgoedondernemers, bewoners en winkelend publiek samen een aansprekend centrum vormgeven. Waar winkels op elkaar aansluiten en elkaar versterken. Waar horeca, winkels en cultuur samen een totaalbeleving creëren die mensen uit de wijde omtrek aanspreekt.
De herontwikkeling van de markt wordt daarin meegenomen. Geen plan dat weerstand oproept, maar een breed gedragen plan dat is ingebed in een totaalvisie voor het centrum. Een bruisend centrum maken we samen!

BLANCO LIJST 9 - FISCALINI
Wij gaan er graag van uit, dat horeca-ondernemers, kappers en sportschoolexploitanten, als volwaardige ondernemers voldoende kennis van zaken, markt- en klantenbewustzijn en economisch inzicht en gevoel hebben om zelf te (kunnen) bepalen of zij een nieuwe vestiging in Zeist, in het centrum of elders, kunnen of moeten beginnen. Dat laat lijsttrekker Carlo Fiscalini weten. Wij willen die ondernemers daartoe alle eigen vrijheid laten, zoals we alle ondernemers graag alle, c.q. zoveel mogelijk, vrijheid gunnen.
Er zijn ons inziens al te veel regels en wetten waaraan ondernemers gebonden zijn, en vaak ten koste van eigen creativiteit en (markt-)ideeën. Bovendien is het aan de inwoners van Zeist gezamenlijk om te bepalen of er te veel van dergelijke ondernemingen zijn. Ze maken daarvan dan gewoon geen gebruik. Ofwel, die ‘goed gebalanceerde mix’ vormt zich vanzelf. Laten we ons als gemeenteraad daar niet druk over gaan maken! Dat is onze taak ook niet, vinden wij.

GROENE ALLIANTIE
Wij willen een voor inwoners en bezoekers aantrekkelijk autoluw, groen en gezond centrum dat sfeervol, karakteristiek en gezellig is. Met gezonde lucht, boomrijke en verkoelende lanen, veel (inheems) groen en lommerrijke pleinen met bankjes waar mensen elkaar in de zomerzon kunnen ontmoeten. Parken met (inheemse) bomen, bijen- en vlinderstruiken en natuur, vijvers, fonteinen met zuiver water en speelruimte voor kinderen. Een bruisend centrum dat ruimte biedt aan veelsoortige (bij voorkeur) duurzame lokale winkels (kleding, sieraden, voeding, etc.), een evenwichtige mix van ambachtelijke bedrijven (schoenmaker, fietsenmaker, banketbakker, kapper, sleutelservice, etc.), repair- en herstelbedrijven, electronica, computers en telefonie, boekhandel, schrijfwaren en drukkerij, kleinschalige maakindustrie en duurzame horeca maar ook aan maatschappelijke voorzieningen en aan voorstellingen, straatoptredens en cultuur. Dat kan de raad (de gemeente) realiseren via het retail- en vestigingsbeleid, het stimuleren van duurzame, ambachtelijke en circulaire bedrijven, transformatiesubsidies, revolving funds op het gebied van duurzaamheid en betaalbare winkel- en werkruimtes.