Verzet architectenbureau tegen sloop: ‘Renovatie De Klinker is duurzamer’

ZEIST Het Rotterdamse architectenbureau Ector Hoogstad Architecten heeft bezwaar gemaakt tegen de voorgenomen sloop van cultureel centrum De Klinker in Zeist. In een brief aan het college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad roept het bureau de gemeente op om de plannen voor het Marktgebied te heroverwegen en te kiezen voor renovatie in plaats van nieuwbouw.

Aanleiding is de Gebiedsvisie Markt e.o., opgesteld door Bureau B+B en gepresenteerd op 11 november 2025. In deze visie wordt De Klinker gesloopt om plaats te maken voor een nieuw cultuurgebouw en een herinrichting van het marktplein.

BELANGRIJK WERK VAN JAN HOOGSTAD

Volgens het architectenbureau is De Klinker een belangrijk en kenmerkend ontwerp uit het oeuvre van architect Jan Hoogstad. Het gebouw functioneert al veertig jaar en verkeert constructief in goede staat, stellen zij. ,,Er kunnen redenen zijn om een gebouw te willen slopen, maar die zien wij niet terug in de gebiedsvisie,’’ schrijven zij aan het gemeentebestuur.

Het bureau plaatst kanttekeningen bij de plannen. Zo zou het nieuwe marktplein vergelijkbare afmetingen krijgen als het huidige plein, waardoor sloop volgens hen geen duidelijke meerwaarde biedt. Ook wijzen zij erop dat de voorgestelde bouwcontour van het nieuwe cultuurgebouw complex is en wordt doorsneden door een publieke route, wat de functionaliteit zou beperken.

RENOVATIE ALS ALTERNATIEF

Ector Hoogstad Architecten benadrukt dat renovatie een realistisch alternatief is. In 2015 maakte het bureau in opdracht van de gemeente al een schetsontwerp voor renovatie van De Klinker. Met een casco-renovatie kan het gebouw volgens hen technisch en functioneel geschikt worden gemaakt voor de komende decennia. Nieuwe gevels zouden het pand bovendien een eigentijdse uitstraling kunnen geven.

Volgens het bureau kan renovatie tegen lagere kosten worden uitgevoerd dan de nu genoemde 41 miljoen euro voor nieuwbouw. Ook zou binnen het bestaande volume ruimte kunnen worden gecreëerd voor de gewenste atelierruimten.

OPROEP TOT HEROVERWEGING Naast financiële argumenten wijst het bureau op duurzaamheid. Sloop en nieuwbouw betekenen volgens hen kapitaalvernietiging en een aanzienlijke CO2-uitstoot. ,,In 2026 slopen we alleen nog als het echt niet anders kan,’’ stellen zij.

Het architectenbureau roept de nieuwe gemeenteraad en het college op de gebiedsvisie te heroverwegen en te kiezen voor renovatie. Daarmee blijft volgens hen een markant gebouw behouden en wordt onnodige milieuschade voorkomen. Het bureau zegt bereid te zijn om zijn kennis en ervaring in te zetten om een renovatiescenario verder uit te werken.

De gemeente Zeist heeft nog niet inhoudelijk gereageerd op het bezwaar.

Renovatieplan 2015 in het kort
In 2015 werkte de oorspronkelijke architect van De Klinker in opdracht van de gemeente Zeist twee renovatievarianten uit. Beide gingen uit van behoud van de bestaande hoofdstructuur en een ingrijpende casco-renovatie. Daarbij zouden installaties worden vernieuwd, het gebouw beter worden geïsoleerd en de gevels worden gemoderniseerd. Ook werd gekeken naar een efficiëntere indeling en verbetering van de entree en toegankelijkheid. De eerste variant richtte zich vooral op optimalisatie van het bestaande gebouw en de huidige functies. De tweede variant ging verder, met een transparantere gevel en een sterkere relatie met de openbare ruimte. Volgens de opstellers waren beide varianten technisch haalbaar en goedkoper dan sloop-nieuwbouw.