Zeist rekent hoogste bouwleges voor verbouwing in steekproef

ZEIST Voor een omgevingsvergunning voor een verbouwing van €80.000 betaalt een inwoner van Zeist €6.525 aan bouwleges. Daarmee behoort Zeist tot de duurste gemeenten in een landelijke steekproef van Vereniging Eigen Huis. De belangenorganisatie pleit daarom voor een landelijke rekenmethode, zodat inwoners beter kunnen controleren hoe gemeenten hun tarieven bepalen.
Volgens de vereniging lopen de verschillen tussen gemeenten sterk uiteen. Zo kost dezelfde vergunning in Breda € 938.

De uitkomsten van deze steekproef wijken niet af van een vergelijkbare steekproef in 2025. Toen stelde raadslid Jan Bredius van (toen nog) Nieuw Democratisch Zeist daar al schriftelijke vragen over. Het college gaf op 8 december 2025 als antwoord: ,,In de bouwleges worden alle kosten voor de vergunningsaanvraag meegerekend die een logisch aantoonbaar verband houden met de werkzaamheden rond vergunningverlening’’, om toe te voegen dat de legeskosten nooit hoger zijn dan de kosten die de gemeente daadwerkelijk maakt. En, schreef het college: ,,De hoge legestarieven zijn een gevolg van bewuste beleidskeuzes: de gemeenteraad streeft naar zoveel mogelijk kostendekkendheid. In ruil daarvoor wordt de OZB zo laag mogelijk gehouden ten gunste van het goede leven in Zeist.’’ 

De Vereniging Eigen Huis stelt ook dat gemeenten geen winst mogen maken op leges, maar dat vaak onvoldoende inzichtelijk is hoe de tarieven zijn opgebouwd. Daardoor is volgens directeur Cindy Kremer moeilijk te beoordelen of hoge tarieven redelijk zijn. ,,Gemeenten moeten kunnen uitleggen waar inwoners voor betalen.’’
De verschillen zijn ook groot bij nieuwbouw. Voor een vrijstaande woning met €300.000 aan bouwkosten lopen de leges uiteen van € 122 in Oegstgeest tot ongeveer € 21.000 in Wormerland. Voor nieuwbouw buiten het omgevingsplan variëren de tarieven van € 1.017 in Amsterdam tot € 45.000 in Ede.
Vereniging Eigen Huis wil dat alle gemeenten een verplichte landelijke rekenmethode gebruiken en openbaar maken hoe hun tarieven zijn opgebouwd. Volgens de vereniging maakt dat de kosten voor inwoners beter controleerbaar en beter vergelijkbaar.