Dohmen Draaft Door: Monster

Grote verslagenheid in de renstal. De RB20 van Max Verstappen doet niet wat er van hem – of is het haar? – verwacht wordt. De ingenieus ontworpen, razendsnelle bolide waarmee superheld Verstappen oppermachtig over het circuit zou moeten racen, blijkt in de praktijk een rammelend, ANWB-pechhulpwaardig wrak.

Max stond tot voor kort onverslaanbaar op de top van de Formule 1 - Olympiade, maar nu wordt hij langzaam maar zeker door de concurrentie genaderd. De RB20 is zo ontzettend ingewikkeld en slim ontworpen, dat ingenieurs, aerodynamica-experts en bandenwisselaars er niet meer met hun vingers aan durven te komen. Als je links aan een schroefje draait, dondert rechts het voorwiel van zijn as. ‘Als je het ene probleem oplost, krijg je er een ander voor terug’, foetert teambaas Horner. Max, duidelijker: ‘Onze auto is een monster geworden’.

Enige gelijkenis met een andere situatie dringt zich op. Het Nederlandse Toeslagenstelsel is ook zo’n ingewikkelde constructie van slimmigheidjes, die mensen vooruit moet helpen. Niet om de snelste coureur van de wereld te worden, maar om hun huur, zorgkosten en de bodemloze put die kinderen heet, te kunnen betalen. Doordat het allemaal zo slim, en dus ingewikkeld ontworpen is, en mensen ook nog eens verkeerd werden voorgelicht, zijn er – veelal onbewust en onbedoeld – fouten gemaakt.

Een belangrijk verschil met de zorgen van Max is, dat hun fouten werden afgestraft met een rigide terugvorderingsbeleid en mensen niet zozeer de race verloren, maar in vrije val verder van de maatschappelijke ladder afkieperden.

HOE NU VERDER

Het is een vraag die zich steeds vaker aan me opdringt. Max komt er wel uit. Hij weet zich omringd door handige mensen, er is geld genoeg en hij heeft de steun van prinses Alexia. Maar die anderen? Al die mensen die terecht zijn gekomen in de bureaucratische gehaktmolen van de overheid? Een tante van Alexia, prinses Laurentien, probeerde de ambtenaren die de toeslagenaffaire snel moesten afhandelen aan te moedigen. Maar zoals je een onwillige auto niet naar een klinkende overwinning gebruld krijgt, is het minstens zo lastig een vastgelopen ambtelijk apparaat aan de praat te krijgen.

Het kan best zo zijn dat Laurentien uit haar slof is geschoten. Ik was er niet bij. Maar dat mensen die heel graag iets willen oplossen en zich keer op keer gedwarsboomd zien door duizend regels, ingesleten gewoontes en wantrouwen, een keer door hun emoties worden geregeerd en gaan schreeuwen? Dat vind ik niet zo moeilijk voor te stellen. Door mensen gecreëerde monsters, of het nu een auto is of een stelsel, kun je het beste maar helemaal uit elkaar schroeven en daarna opnieuw beginnen. Simpel.

Carol Dohmen