Bericht van de burgemeester: Slimmer werken, persoonlijk blijven

Bijna niemand stapt tegenwoordig nog in de auto met een wegenkaart op schoot. We gebruiken Google Maps of een andere routeplanner. Misschien kenden we vroeger daardoor de wegen en de omgeving wat beter. Maar een routeplanner is wel erg handig: we rijden minder snel verkeerd, kunnen files vermijden en komen meestal sneller op onze bestemming.

Zo kijk ik ook naar AI. Nieuwe ontwikkelingen kunnen ons helpen om dingen sneller, makkelijker en soms ook beter te doen. Maar betekent dat dat we ons denken, ons oordeel en onze gevoeligheid voortaan uitbesteden aan een computer? Wat mij betreft absoluut niet.

De afgelopen anderhalf jaar hebben we binnen de gemeente onderzocht hoe we AI zorgvuldig en verantwoord kunnen gebruiken. AI is daarbij een middel en geen doel. De menselijke maat staat altijd voorop. De inhoud, de keuzes en de manier waarop ik mijn verhaal, boodschap of toespraak overbreng, blijven altijd mijn verantwoordelijkheid.

Deze ontwikkelingen helpen in een tijd waarin de gemeente fors moet bezuinigen, terwijl inwoners mogen blijven rekenen op goede dienstverlening. Is AI dan alleen maar goed nieuws? Ook niet. AI heeft het soms bij het verkeerde eind en moet altijd worden gecontroleerd. Daarnaast zie ik bijvoorbeeld dat AI steeds vaker wordt gebruikt bij het opstellen van kritische vragen aan de gemeente. Ook dan geldt: blijf zelf nadenken. Stel de vragen die je echt wilt stellen en denk na over wat redelijk en evenredig is. AI kan een hulpmiddel zijn, maar neemt de verantwoordelijkheid voor wat je vraagt of schrijft niet van je over.

Toen ik AI vroeg of er in de Troonrede van afgelopen week iets over AI stond, wees het mij op deze zin, uitgesproken door de Koning: ‘snel en digitaal waar het kan, persoonlijk waar het moet’. Een uitspraak waar ik het helemaal mee eens ben.

Want geen AI kan vervangen wat ik deze week weer mocht meemaken: het felicitatiebezoek aan het echtpaar Van Driel, dat zestig jaar getrouwd was, het samen met het college welkom heten van nieuwe inwoners en de wandelingen met drie raadsleden door Zeist en omgeving. We bezochten onder meer de shelters waar kunstenaars werken op het terrein van de vliegbasis Soesterberg en maakten kennis met nieuwe ondernemers in winkelcentrum Kerckebosch. Daarnaast bezocht ik Foto Poelsma op de Slotlaan en mocht ik de nieuwe winkel van Terre des Hommes openen.

Luisteren naar verhalen. Zien wat een ontmoeting met iemand doet. Aanvoelen wat er op dat moment nodig is. Dat kan geen computer van ons overnemen. En dat is precies waarom we innovatie moeten benutten: niet om de mens te vervangen, maar om meer ruimte te houden voor het werk waarin mensen het verschil maken.

Joyce Langenacker