Zeist heeft tien partijen op het stembiljet, een minder dan in 2022

ZEIST / REGIO Stemmers kunnen de komende verkiezingen uit bijna net zoveel partijen kiezen als bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen. Dat blijkt uit een analyse van het ANP van data van de Kiesraad. Gemiddeld zijn er negen partijen verkiesbaar per gemeente.

In Zeist doen tien partijen mee, in 2022 waren dat er elf. In buurgemeente Utrechtse Heuvelrug waren dat er beide keren acht en in Bunnik vier. In De Bilt nam het aantal deelnemende partijen toe, van tien in 2022 naar elf dit jaar.

Lees ook

Oproep van de burgemeester: Draag bij aan een sterke, betrokken gemeente

 

Dit valt op in de regionale cijfers:

• In Amsterdam doen veruit de meeste partijen mee; 35 in totaal. Bij de vorige verkiezingen waren dat er nog 26, waarvan er twaalf minstens één zetel kregen. Hierna volgt Rotterdam met 21 partijen. In Utrecht en Den Haag staan twintig partijen op het stembiljet.
• Amsterdam is ook de gemeente waar de meeste partijen zijn bijgekomen. In totaal doen hier negen partijen meer mee. Hierna volgt Leeuwarden met vijf partijen meer op de kieslijsten. In Steenbergen en Hoorn staan er vier partijen meer op het stembiljet.
• De kieslijsten zijn het meest gekrompen in Maastricht. Bij de vorige verkiezingen deden in Maastricht met 23 partijen op Amsterdam na de meeste partijen mee. Dit jaar doen er zes partijen minder mee. Hierna volgt Maashorst, waar vier partijen minder meedoen.
• Net als in 2022, doen in Hilvarenbeek, Rozendaal en op Schiermonnikoog de minste partijen mee. Stemmers hebben hier keuze uit drie partijen.

Volgens Sabine van Zuydam, onderzoeker en expert in het functioneren van lokale democratie, heeft het aantal deelnemende partijen invloed op gemeentepolitiek. In gemeenten met minder keuze is de kans groter dat stemmers niet op de partij kunnen stemmen waar bijvoorbeeld landelijk hun voorkeur naar uitgaat. “Hierdoor zie je dat mensen bij de gemeenteraadsverkiezingen als alternatief voor een lokale partij kiezen, of zelfs niet komen opdagen.”
De keerzijde is dat veel partijen op de kieslijst kan leiden tot een versplinterde gemeenteraad met veel verschillende partijen. In een gemeenteraad met veel partijen, ieder met slechts een paar zetels, is het veel lastiger om tot een coalitie te komen. “En zo’n samenwerking vergt veel”, aldus Van Zuydam.

 Over de kaart

Op de bovenstaande kaart zie je per gemeente of er meer of minder politieke partijen meedoen aan de gemeenteraadsverkiezingen vergeleken met de vorige verkiezingen. De gegevens zijn afkomstig uit een analyse van de originele kandidatenlijsten van de Kiesraad.