Zondag herdenking Holocaust: ‘Kijk uit voor je instincten’

ZEIST Het is maandag 80 jaar geleden dat de geallieerden concentratiekamp Auschwitz bevrijdden. Rond die dag wordt in Zeist de Holocaust herdacht, dit keer op zondag 26 januari. Bij het monument in het Walkartpark ter nagedachtenis aan de Joodse inwoners van Zeist die werden vermoord in de Tweede Wereldoorlog wordt een krans gelegd. Daarvóór is er, om 14.00 uur, een bijeenkomst in het gemeentehuis. Eén van de sprekers is Peter Blom. 

,,Ik ben de zoon van een Joods jongetje uit Amsterdam, dat gevlucht is bij de Hollandsche Schouwburg en als enige de oorlog overleefde, en dat toch weer gewoon een gezin gesticht heeft dat op enig moment in Zeist kwam wonen. Mijn verhaal is tweeledig, het gaat over wat mijn vader heeft meegemaakt en hoe dat doorwerkte in ons gezin, maar ook wat hij van de oorlog geleerd heeft.’’

,,De sleutelzin is dit: ‘Kijk uit voor je instincten. De mens heeft een unieke gave tot beschaving maar als je je instinct de vrije loop laat krijg je Auschwitz.’ Ik heb nooit zo goed begrepen wat mijn vader daarmee bedoelde, tot ik op 8 november in de trein naar huis zat en het nieuws over de rellen na die voetbalwedstrijd in volle omvang zichtbaar werd. Ik merkte dat ik vanuit mijn Joodse achtergrond een drang tot agressie voelde, de behoefte om ons te verdedigen. Ik hoorde mezelf zeggen: het is nu geen tijd voor nuance, het heeft precies één mensenleven geduurd voor er weer een Jodenjacht was in Amsterdam’. Later schrok ik van mijn reactie, maar ik begreep wat mijn vader bedoelde. Zodra je in een onzekere situatie komt, zoals nu met zoveel oorlogen, het klimaatprobleem, al die stromen mensen die over de aarde gaan, dan kan je je instinct voelen trekken, tot het blind veroordelen van mensen, ze categoriseren en harde uitspraken doen. Mijn lezing wordt een oproep om te beseffen dat wij allemaal die instincten hebben, ik ook, terwijl ze ons niet helpen. In ons allemaal zit iets dat niet leidt tot vrede.’’

,,De Holocaust is het gevolg van miljoenen kleine beslissingen, ook van heel veel mensen die er lang niet allemaal op uit waren om een volk uit te roeien. We maken de hele dag keuzes, en die hebben gevolgen. Ik heb van mijn vader geleerd me daarvan bewust te zijn. En hij leerde me ook: het is nooit te laat om opnieuw te kiezen voor vrede en liefde.’’