Belandt Muhammet straks op straat?

ZEIST Muhammet Kulege woont in het AZC. Door gebruik te maken van nieuwe regels die de huidige regering in wil voeren -en die nauwelijks afwijken van de regels die de vorige minister Marjolein Faber voorstelde- wil Nederland hem uitzetten naar een zogenaamd veilig derde land. Maar dat land wil helemaal niet dat hij terugkomt. 

Kulege komt oorspronkelijk uit Turkije, maar woonde vervolgens zestien jaar lang in Zuid-Afrika, waar hij een eigen bedrijf opbouwde. Hij behield echter de Turkse nationaliteit. Hij is gelukkig getrouwd en heeft twee dochtertjes. Toen zijn eerste dochtertje werd geboren wilde hij haar op zijn naam inschrijven bij de burgerlijke stand. Hij had een papiertje meegekregen van het ziekenhuis. Maar bij de burgerlijke stand werd hem verteld dat hij eerst naar de Turkse ambassade moest gaan. Hij had immers niet de Zuid-Afrikaanse nationaliteit. De Turkse ambassade weigerde hem de papieren te verstrekken.

Kulege was verbaasd, begreep het niet. Had het ermee te maken dat hij actief was in de Hizmet-beweging van Fethulla Gülen? Gülen zette zich steeds meer af tegen het autoritaire regime van de Turkse leider Erdogan. Na een ,,nep-coup’’ in 2016, aldus Kulege, werden duizenden mensen, onder wie veel activisten in de Hizmet beweging, gearresteerd. 

PAPIEREN

Twee jaar lang probeerde Kulege elke maand om een afspraak te maken bij de ambassade, steeds met het doel om de benodigde papieren te krijgen. Steeds tevergeefs. Inmiddels was het visum voor zijn verblijf in Zuid-Afrika verlopen. Kulege wilde zijn visum verlengen. Maar ook dat werd geweigerd, met als reden: uw paspoort is bijna verlopen. Hem werd verteld dat hij naar Turkije moest reizen om zijn papieren in orde te brengen. Maar hij kon niet naar Turkije. ,,Dan ga ik meteen naar de gevangenis´, zegt hij. ,,Als aanhanger van de Gülenbeweging word je door Turkije gezien als terrorist.’’ Dit overkwam niet alleen hem. Vijfduizend Turkse burgers in diverse landen zaten in hetzelfde schuitje. 

Totdat Kulege het in 2022 nog eens probeerde bij de ambassade en ineens had hij succes. Hij ontving een paspoort en een ID-kaart. Alles was opgelost, dacht hij. Ook anderen in zijn situatie hadden ineens succes. Maar dat duurde maar twee weken. Daarna begon de ambassade opnieuw aanvragen te weigeren. 

NEDERLANDS

Voor Kulege werd duidelijk dat hij weg moest uit Zuid-Afrika. Zijn dochters moesten normaal onderwijs kunnen volgen en later studeren aan de universiteit. Maar registreren bij een universiteit zou opnieuw problemen geven in de toekomst. De keuze voor Nederland had te maken met het koloniaal verleden van Nederland: zijn dochters hadden al les gehad in het Afrikaans. En die uit het Nederlands ontwikkelde taal lijkt nog altijd op Nederlands. Bovendien kunnen veel Nederlanders Engels spreken dus communiceren zou in dit land gemakkelijk zijn, bedacht hij zich.

In 2023 ging Muhammet naar Nederland. Anderhalf jaar leefde hij noodgedwongen alleen, in een AZC. ,,Hier probeerden ze het mij moeilijk te maken om mijn familie hier te brengen.’’ De familie dacht na en de echtgenote overwoog zelfs om zich illegaal in Nederland te vestigen. Uiteindelijk is het haar gelukt om hier te komen als asielzoeker, met de kinderen. Het gezin is nu herenigd.

TAXI

Muhammet had ondertussen Nederlands geleerd en behaalde zijn rijbewijs en zijn taxipas. Hij ging werken als taxichauffeur. Maar na negen maanden kreeg hij een briefje van de gemeente waar hij woont met de mededeling: ,,Uw rijbewijs wordt ingetrokken want u hebt geen verblijfsvergunning.’’ 

Ondertussen wacht hij al maanden op een zitting van de rechtbank voor een beslissing over zijn verblijfsvergunning. De IND erkent weliswaar dat Kulege niet terug kan naar Turkije. Maar Nederland wil hem terugsturen naar Zuid-Afrika. 

,,Maar dat kan helemaal niet’’ werpt hij tegen. ,,Ik heb zestien jaar in Zuid-Afrika gewoond, eerst acht jaar legaal en daarna -toen de moeilijkheden begonnen- nog acht jaar illegaal. De IND gelooft me niet, omdat ik met mijn bedrijf wel een bankrekening had. Maar de IND vergeet dat de corruptie overal zit in Zuid-Afrika. Met geld kan alles. 

Dankzij God zijn we nu in Nederland. Hier kunnen mijn kinderen studeren. Ze gaan nu naar een Nederlandse school.’’

VRIJWILLIGERSWERK

Muhammet doet nu allerlei vrijwilligerswerk. Een greep uit zijn activiteiten: tijdens de Ramadan werden er in de regio meer dan 200 Iftar-maaltijden georganiseerd, onder meer in buurthuizen en kerken. Muhammet werkte bij de ploeg die al die maaltijden maakte. Voor het Leger des Heils maakt hij elke vrijdag soep voor zestig mensen. 

Als Nederland hem uit wil zetten en Zuid-Afrika hem niet binnenlaat, belandt hij op straat, met z´n vrouw en kinderen. Door de nieuwe Nederlandse wetgeving.