Spooremplacement bij Amersfoort op de schop: ‘Een project met ontzettend grote impact’

AMERSFOORT Op de kop af een week geleden, op donderdag 4 juli, zijn in Amersfoort de werkzaamheden aan het spoor begonnen die de komende weken voor veel gedoe gaan zorgen. Niet alleen voor de reiziger, maar ook voor velen in de directe omgeving van het emplacement en daarbuiten.

Regiodirecteur Harro Homan van ProRail realiseerde zich de omvang van het project dat met militaire precisie uitgevoerd moet gaan worden om de overlast voor iedereen zoveel mogelijk te beperken. ,,Het is een bijzonder project met een ontzettend grote impact’’, aldus Homan tijdens een persgesprek over de werkzaamheden. 

Toch moet het gebeuren. Niet alleen is het emplacement (vooral aan de westkant van het station; de oostkant, richting het oosten en noorden van het land werd eerder al op de schop genomen) verouderd, de eigentijdse ambities van de NS -de hoofdgebruiker van het spoorwegennet- vergen ook een ‘robuuste infrastructuur’. 

VERRUIMING DIENSTREGELING

Die is nodig om bijvoorbeeld Intercity’s meer dan vier keer per uur te kunnen laten rijden, mogelijk zelfs acht keer per uur. ,,Het nieuwe spoor moet zo’n verruiming van de dienstregeling mogelijk maken’’, aldus directeur Homan. 

In zekere zin komt het erop neer dat de spaghetti aan sporen die in de loop der jaren is ontstaan, uit de knoop moet worden gehaald om treinen efficiënter het station te laten bereiken en te verlaten. ‘Rechter het station in en rechter het station uit’, heet dat in jargon. Dat levert een tijdwinst op van 1,5 minuut, denkt ProRail. Dat lijkt niet veel, maar kan voor de reiziger net het verschil maken tussen comfortabel overstappen of hevige stress om tijdig een aansluiting te halen.

BEZORGDE ONDERNEMERS

Volgens Homan hebben gesprekken met onder meer bezorgde Amersfoortse ondernemers ertoe geleid dat de zorgen over de werkzaamheden in ieder geval deels konden worden weggenomen. De werkzaamheden beslaan weliswaar een periode van zeven weken, maar dat wil niet zeggen dat Amersfoort die gehele periode onbereikbaar is. Sommige ondernemers zagen naar verluidt zelfs lichtpuntjes in de vorm van reizigers die voor de gelegenheid besluiten Amersfoort als tussentijds reisdoel te nemen en er een dagje te blijven.

De periode tussen 13 en 28 juli kan voor de reiziger als dieptepunt worden opgevat. In die periode -maar ook daarbuiten- moet de inzet van bussen ervoor zorgen dat met name de reiziger die Amersfoort niet als reisdoel heeft zo min mogelijk overlast van de werkzaamheden ondervindt. 

(Tekst gaat verder onder de afbeelding)

Deel van het emplacement dat aangepakt gaat worden. foto: Daan Bleuel 

HINDERLIJKE GEVOLGEN

De omgeving van het station gaat onvermijdelijk ook hinderlijke gevolgen ondervinden van de werkzaamheden. Bijvoorbeeld van bouwverkeer dat materiaal gaat aanvoeren naar de bouwplaats. Toch is hier ook gezocht naar slimme oplossingen die de overlast moet beperken. 

Bouwmanager Dennis Cats geeft als voorbeeld de aanvoer van ‘ballast’, waarmee de bielzen en spoorstaven op hun plek gehouden moeten worden. Het gaat om niet minder dan 24.000 ton. Die worden echter per trein van een opslag aan de Disketteweg naar het emplacement vervoerd, waardoor voor dat werk geen vrachtwagens door de stad hoeven te rijden. 

DASSENBURCHTEN

Cats wijst erop dat de aanwezigheid van niet minder dan zes dassenburchten in de onmiddellijke omgeving van de bouwplaats tot gevolg heeft dat werkzaamheden in de nachtelijke uren zullen worden beperkt om de dieren niet te verstoren. 

Project-manager Frans van Wegen vertelt over een specifiek probleem dat na de werkzaamheden tot het verleden moet behoren. De aanvoer van auto’s naar het complex van importeur Pon in Leusden -het gaat dagelijks om meerdere treinen- zorgen op de overweg in de Soesterweg voor veiligheidsproblemen. Door de lengte van de trein blijven de spoorbomen daar regelmatig heel lang dicht, waardoor verkeersdeelnemers ervoor kiezen de gesloten bomen te negeren en toch over te steken. 

(Tekst gaat verder onder de afbeelding)

Ook de kabels worden vernieuwd. - Daan Bleuel

AUTOTREINEN

Over Pon gesproken; dat is één van de bedrijven in de regio die heel nadrukkelijk met de werkzaamheden te maken gaat krijgen. De dagelijkse autotreinen kunnen zes weken lang hun bestemming in Leusden-Zuid niet bereiken. Met kunst- en vliegwerk (onder meer door het inzetten van meer vrachtauto’s) wil Pon die lastige periode zoveel mogelijk schadevrij door zien te komen. 

,,Wij zijn blij dat we in overleg hebben kunnen besluiten dat de werkzaamheden in de vakantieperiode kunnen worden uitgevoerd. Dat zegt Patricia Kleijn, manager ‘public affairs’ bij de Nederlandse Spoorwegen. Zij vertelt dat het (nieuwe) station Driebergen-Zeist een belangrijk deel van de vervoersproblemen moet oplossen. Een intensieve busverbinding tussen Amersfoort en Driebergen-Zeist speelt daarin een hoofdrol.

80 à 90 MILJOEN EURO

Met de werkzaamheden is naar schatting een bedrag van 80 à 90 miljoen euro gemoeid. Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat draait als opdrachtgever voor de rekening op. Het project is nog in de race voor een Europese subsidie, omdat knooppunt Amersfoort ook een belangrijke rol in internationale verbindingen speelt. 

Meer informatie: 

Reisinformatie

Over de werkzaamheden

Dit gaat er allemaal gebeuren de komende weken:
* 1172 uur werk
* 670 mensen aan het werk 24 uur
* van 6 juli t/m 18 augustus
* 5 km nieuw spoor
* 3 nieuwe relaishuizen
* 24.000 ton kwartsloze ballast
* Alle treinbeveiliging vernieuwen
* Van 42 naar 29 nieuwe wissels
* 700 km kabels
* 200 transportbewegingen 24 uur