Boek over 80 jaar herdenken: ‘Gedenken - Zeist - Vieren’

ZEIST Hij maakte een groot aantal dodenherdenkingen en vieringen van de bevrijding mee in een actieve rol. Gerard van Voorden is als betrokken Zeister inwoner en als bestuurslid en voormalig voorzitter van het 4 en 5 mei-comité Zeist de aangewezen persoon om een encyclopedie van bijna 80 jaar herdenken en vieren samen te stellen. Op de dag van de 79ste Nationale Dodenherdenking presenteerde hij het kloeke boekwerk aan twee burgemeesters van Zeist: huidig burgemeester Joyce Langenacker en haar voorganger Koos Janssen. 

Burgemeester Langenacker zou later die dag voor het eerst in Zeist de toespraak bij de Dodenherdenking houden, Koos Janssen deed dat op diezelfde plek al vele malen. Hij was de eerste, blijkt uit het boek, die zijn woorden uitsprak bij het monument voor de gevallenen van beeldhouwer Dirk J. Wolbers, in het Walkartpark. Dat was in 2006, in het eerste jaar dat Janssen burgemeester van Zeist was. Tot die tijd was er jarenlang een stille tocht naar het monument, voorgegaan door drumfanfare Jonathan, en een kranslegging. Daarna ging iedereen naar de kerk, meestal de kerk van de Evangelische Broedergemeente, voor een bijeenkomst met muziek en toespraken, die begon met twee minuten stilte.

Het boek is ,,een almanak geworden over gedenken en vieren in Zeist’’, zegt de auteur. Van Voorden bracht er een groot aantal toespraken bij elkaar die gehouden werden op de dag van de Dodenherdenking. ,,Het speciale schuilt niet alleen in het feit dat er vrijwel niet één actie en geen enkele toespraak onbenoemd is, het geeft bovenal inzicht in hoe de bewoners van Zeist door de jaren heen zich steeds weer bewust zijn van wat ‘vrede en vrijheid’ met mensen deed, doet en blijft doen’’.

Het gedenken begon in Zeist op 29 juni 1945, de verjaardag van Prins Bernard, blijkt uit ‘Gedenken - Zeist - Vieren’. Ook toen al in het Walkartpark, bij een eenvoudig houten kruis. Vanaf 1946 werd er herdacht op 4 mei. In dat jaar werd het geld ingezameld voor het huidige monument voor de gevallenen, dat pas in 1951 onthuld werd. Inmiddels telt Zeist bijna twintig monumenten die het leed en de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog gedenken. Het boek beschrijft ze en de auteur besteedt ook nog aandacht aan de vele gedenksteentjes die de afgelopen jaren geplaatst zijn op plekken waar tijdens de oorlog bijzondere gebeurtenissen plaatsvonden.