Op drie nieuwe plekken in Zeist liggen oorlogs-gedenksteentjes

ZEIST ,,Ik geef vaak lezingen op scholen over wat mijn opa in de oorlog is overkomen. Hij hielp mensen omdat hij vond dat dat moest. Dan vraag ik: ‘Zou jíj willen helpen?’ Ze knikken en ik vertel wat de gevaren waren. Dan zie ik de eerste aarzeling. Ik weet zelf ook niet wat ik gedaan zou hebben.’’ Woorden van Marc Elskamp, bij de bijeenkomst ter gelegenheid van de onthulling van nieuwe gedenksteentjes, op de stoep voor drie huizen. Ze wijzen voorbijgangers op wat zich daar in de oorlog afspeelde.

Marc Elskamp vertelde het verhaal van zijn opa Anton, die met zijn gezin woonde op de Panweg 28. Elskamp kon het niet accepteren dat mensen met een andere achtergrond of overtuiging vervolgd werden. Hij werkte op het distributiekantoor, en slaagde erin bonkaarten te verzamelen omdat overledenen niet uit de administratie werden verwijderd. In de woning aan de Panweg bood hij en zijn gezin onderdak aan onderduikers. Hij werd verraden door een overbuurman, een NSB-er die het verdacht vond dat er zoveel mensen aan de deur kwamen. Op 4 september 1944 kreeg zijn vrouw een telegram: haar man was overleden.

‘Zou jíj willen helpen?’

Kleinzoon Marc wordt ook nu nog tot tranen geroerd als hij het verhaal vertelt. Nog zwaarder werd het voor zijn oma, toen ze na de oorlog tot acht maal toe bericht kreeg dat haar man nog gezien was na zijn vermeende sterfdatum. ,,Hij zou nu 129 zijn geweest, en dus zeker overleden. Maar toen ik 10 was, zou hij 76 geweest kunnen zijn. En ook toen ik 21 was had hij nog in leven kunnen zijn. We hebben het nooit geweten. Mij oma heeft op een bepaald moment besloten dat hij overleden moest zijn. Dan had ze tenminste recht op een uitkering.’’

(tekst gaat verder onder de foto)

Familieleden van onderduikster Marianne van Kleef, bij haar onderduikadres op de Panweg.  - Credit

Ook op de Panweg 63 werd een gedenksteentje onthuld, voor Adriaan van Hulzen en zijn gezin die de Joodse Marianne van Kleef een onderduikadres bood. 

(tekst gaat verder onder de foto)

Familieleden van Jo Wennekes bij het steentje op de Van der Merschlaan. 

Op de Van der Merschlaan 59 ligt een steentje voor Jo Wennekes, die onderdak bood aan onderduikers en distributiebonnen uitdeelde. Hij werd gearresteerd en stierf in 1944 in Neuengamme. Zijn vader was NSB-er, en tot in het verzorgingshuis werd zijn weduwe daar op aangesproken.

Op geheugenvanzeist.nl zijn alle verhalen achter de gedenksteentjes te vinden.