Gemeenten lopen ver achter met huizen voor statushouders; Zeist moet deze maand nog 45 mensen opvangen

ZEIST / REGIO De meeste gemeenten lopen ver achter met het vinden van woningen voor vluchtelingen met een verblijfsvergunning. Ook de gemeente Zeist voldoet nog niet aan wettelijke taakstelling. In de periode van januari tot mei 2026 heeft Zeist vijftig statushouders opgevangen, 45 minder dan de taakstelling. Volgens die taakstelling moeten er voor 1 juli van dit jaar namelijk 95 statushouders zijn opgevangen. 

Het kabinet stelt elk halfjaar vast hoeveel zogenoemde statushouders gemeenten moeten huisvesten. Veel gemeenten halen deze doelstellingen al geruime tijd niet. In totaal moeten ze voor nog 12.049 mensen een huis vinden, blijkt uit een analyse van het ANP op basis van maandcijfers van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Hierdoor bezetten statushouders noodgedwongen een plek in de al overbelaste asielzoekerscentra.

Gemeenten hebben nog tot 1 juli om de doelstelling voor de eerste helft van 2026 te halen. Het aantal mensen waarvoor een woning geregeld moet worden, is afhankelijk van hoeveel mensen er in een gemeente wonen.

Dit valt op in de regionale cijfers:

• Amsterdam moet als grootste gemeente de meeste statushouders opvangen en loopt ook het meest achter. Waar het kabinet eist dat de gemeente in het eerste halfjaar 2286 statushouders een thuis biedt, staat de teller pas op 641, een tekort van 1645 mensen. 
• Ook Eemsdelta (363), Amersfoort (275), Tilburg (244) en Den Haag (242) lopen flink achter. Eemsdelta zegt overigens met het Rijk te hebben afgesproken dat het geen statushouders hoeft te huisvesten, omdat de gemeente druk is met de versterkingsoperatie door aardbevingen in de regio.
• Bij in totaal 147 gemeenten ontbreekt voor minstens 25 statushouders een passende woonruimte. Slechts 62 van de 342 gemeenten hebben hun verplichte doelstelling voor de deadline van 1 juli al gehaald.Het tekort aan woningen voor statushouders is een van de oorzaken van de problemen met overvolle asielzoekerscentra. Bijna een kwart van de bewoners van asielzoekerscentra, zo’n 19.000, is een statushouder. Een andere belangrijke oorzaak is dat gemeenten zich niet houden aan de spreidingswet, die voorschrijft hoeveel asielzoekers ze moeten opvangen.

Vanwege het tekort aan opvanglocaties is het aanmeldcentrum in Ter Apel al meer dan twee weken genoodzaakt om asielzoekers bij de ingang af te wijzen. Om te voorkomen dat zij buiten op het gras moeten overnachten, worden deze mensen sindsdien voor de nacht ondergebracht in nabijgelegen noodopvang, zoals sport- en evenementenhallen. Met spoed worden noodlocaties opgezet, wat regelmatig leidt tot weerstand.
Het toezicht op de huisvesting van statushouders ligt bij de provincies. Provinciale besturen hebben de bevoegdheid om in te grijpen wanneer gemeenten structureel achterblijven. Zo dreigt de provincie Zuid-Holland in april 2027 in vier gemeenten zelf statushouders te plaatsen, als die gemeenten dan nog altijd te weinig doen. Het gaat om Krimpenerwaard, Leidschendam-Voorburg, Voorne aan Zee en Zwijndrecht. 

Over deze kaart 

Het kabinet stelt elk halfjaar vast hoeveel mensen gemeenten moeten huisvesten. Gemeenten hebben nog tot 1 juli de tijd om het doel te halen voor het eerste halfjaar van 2026. Het ANP heeft de cijfers geanalyseerd die het ministerie van Binnenlandse Zaken hierover maandelijks publiceert.

Op de kaart hierboven zie je hoeveel gemeenten op peildatum 1 juni voldoende huisvesting bieden aan statushouders. De oranje/rood-gekleurde gemeenten voldoen nog niet aan de taakstelling van het Rijk. Zij hebben nog een maand om aan de taakstelling te voldoen. Hoe donkerder de kleur, hoe groter de achterstand in het aantal te huisvesten asielzoekers.