Wandel ook eens door Huis ter Heide en Den Dolder

HUIS TER HEIDE / DEN DOLDER Gilde Zeist verzorgt ook in de komende maanden rondleidingen in Zeist en de buurtschappen. Bernard Weerdmeester is sinds vorig jaar een van de gidsen van Gilde Zeist die de wandelingen in Huis ter Heide en Den Dolder verzorgen. Hij neemt u graag mee naar verborgen parels in de buurt.

,,Het begon allemaal met mijn interesse voor treinen’’, vertelt Weerdmeester. Zo wilde ik zelf meer weten over de spoorlijn die vroeger van Zeist naar Huis ter Heide ging en over station Huis ter Heide. Ik was net met pensioen. Ik nam contact op met Gilde Zeist en toen bleek dat ze vooral gidsen zochten voor bestaande wandelingen zoals die in Den Dolder en dat je pas nadat je gids bent kunt werken aan nieuwe wandelingen. Den Dolder heeft ook een interessante geschiedenis.’’ Het gevolg: ook bij die wandelingen kan de deelnemer Bernard Weerdmeester aantreffen als gids. 

GILDEGIDS

Gids word je natuurlijk niet zomaar. je moet wel over de nodige kennis beschikken. Je moet immers een interessant verhaal kunnen vertellen aan de deelnemers aan de wandelingen. Een echt examen maakte dan ook deel uit van de procedure voordat Weerdmeester aan de slag kon. 

GEDEGEN VOORBEREIDING

Ter voorbereiding van een wandeling in Huis ter Heide sprak hij met diverse mensen, onder meer met Frans van Bussel, die al boekjes had geïllustreerd over wandelingen in Huis ter Heide. Via Van Bussel kwam Weerdmeester in contact met Wil Nuyen die alles wist van alle winkels die vroeger aan de Prins Alexanderweg in Huis ter Heide waren gevestigd. En terzijde kwam hij meer en meer te weten over de naamgever van deze weg, Prins Alexander, de op jonge leeftijd overleden halfbroer van de latere koningin Wilhelmina. Zo weten we dat Alexander een zeer slechte relatie onderhield met zijn vader, Koning Willem III. 

WEGH DER WEEGEN

Weerdmeester benaderde ook de mensen achter de Stichting Wegh der Weegen. En die mensen werden steeds enthousiaster bij het idee om in de nieuwe rondleidingen ook aandacht te besteden aan deze bijzondere historische verbinding tussen Zeist en Amersfoort. 

ZEVENDE DAG ADVENTISTEN

Verder zocht Weerdmeester contact met de Zevende Dag Adventisten. Weerdmeester: ,,Die geloofsgemeenschap heeft drie belangrijke beginselen: de Bijbel, de viering van de Sabbat en de verspreiding van het geloof door middel van onderwijs en en zending. Op het eigen terrein is nog altijd een basisschool gevestigd. 

HET WITTE KERKJE

Een prettige relatie kon Weerdmeester ook opbouwen met de kerkenraad en de koster van het Witte Kerkje in Huis ter Heide. In dit gebouw is de start van de wandelingen in Huis ter Heide. Inmiddels is het ook al een keer gelukt om de wandeling te laten eindigen in het Stationshuis Huis ter Heide. Het oude stationsgebouw doet momenteel dienst als vergaderlocatie. Weerdmeester hoopt vaker samen te werken met het Stationshuis. ,,Zoiets moet groeien’’, zegt hij. 

BLOOKERPARK

Wilt u meer weten over het Blookerpark of het kerkenpad van Huis ter Heide naar Zeist? Tijdens de wandeling van Gilde Zeist hoort u er alles over. 

WILLEM ARNTZHOEVE

De geschiedenis van Den Dolder is bepaald door de komst van de zeepfabriek en de Willem Arntszhoeve. Al in 1461 had een ridder geld nagelaten met als doel om ‘’normaal met dollen en krankzinnigen om te gaan.’’ Verder was het gewoon een woest heidegebied op zandgronden. Dat veranderde met de aanleg van een verharde weg van Zeist naar Soest. De weg wordt vernoemd naar een oude, niet meer bestaande boerderij: De Dolder. Vanaf 1863 vindt de aanleg plaats van de spoorlijn Utrecht-Amersfoort. Op de kruising van de weg en de spoorlijn komt de stopplaats Den Dolder. Andreas Fox is de man die hier tol heft en hij kan gezien worden als de eerste bewoner van Den Dolder.

ZEEPFABRIEK DE DUIF

In 1902 stichtte Christoph Pleines zeepfabriek De Duif. Later ging de fabriek op in Unilever, maar de merknaam Dove herinnert nog aan dit begin. Al snel kwamen er bij de fabriek ook arbeiderswoningen, een school en een begraafplaats. 

In 1905 besloot de psychiatrische instelling Willem Arntsz in Utrecht een grote instelling buiten de stad te bouwen. Dat werd de Willem Arntsz Hoeve in Den Dolder. Niet alles op het terrein werd op hetzelfde moment aangelegd. ,,Er is sprake van een organische ontwikkeling’’, vertelt Weerdmeester. 

TWEEDE WERELDOORLOG

In de oorlog is een groot deel van de bewoners om het leven gekomen. ,,De verpleegkundigen liepen weg en de Duitsers jatten de voedselvoorraden’’, vertelt Weerdmeester. 

Diverse gebouwen op het terrein van de Willem Arntsz Hoeve zijn inmiddels een Rijksmonument. Het directiegebouw bijvoorbeeld en ook het ketelhuis. 

In 1951 verhuist de Remia margarinefabriek van Amersfoort naar Den Dolder. Al snel breidt het bedrijf zijn activiteiten uit en maakt Remia ook heel veel sauzen.

Dat het kleine dorp Den Dolder een rondweg heeft is te danken aan de persoonlijke inzet van Prins Bernhard. Hij drong aan op een goede verbinding vanuit Paleis Soestdijk en zo werd besloten tot de aanleg van de Nieuwe Dolderseweg. 

LOOP EEN KEER MEE!

In de komende maanden zijn er drie openbare rondleidingen in Huis ter Heide. De eerste is op 2 mei vanaf 14.00 uur. In Den Dolder staan vier openbare rondleidingen op het programma: twee overdag en twee ‘s avonds: ‘’Van dolhuis tot monument.’’ De eerste is op zondag 7 mei, vanaf 14.00 uur. Aanmelden is niet nodig. Een rondleiding op aanvraag is ook mogelijk en Het Gilde heeft veel meer leuke rondleidingen. Informatie: zie www.gildezeist.nl en www.weghderweegen.nl