Jongste en oudste raadslid over de lokale politiek: ‘Iets betekenen voor anderen’

ZEIST In maart 2026 zijn er weer gemeenteraadsverkiezingen. De gemeente Zeist organiseert twee bijeenkomsten voor mensen die er over nadenken om de politiek in te gaan. Een algemene, waarin je hoort wat raadswerk allemaal inhoudt en een speciaal voor vrouwen, omdat de verhouding tussen mannen en vrouwen in de politiek nog altijd scheef is. In dit artikel vertellen het jongste en het oudste raadslid -toevallig twee vrouwen- waarom zij tijd steken in plaatselijke politiek. 

Petra Bakels (80) is de enige vrouw in de fractie van Nieuw Democratisch Zeist (NDZ), een lokale oppositiepartij met drie zetels. Bar Bakker (26) zit met vijf mannen in de VVD-fractie, een coalitiepartij. Allebei zijn ze in maart 2022 geïnstalleerd als raadslid en bezig aan hun eerste termijn. 

Petra is gepensioneerd secretaresse en doet naast haar raadswerk vrijwilligerswerk; bij Slotstad Radio presenteert ze om de week Slotstad Magazine. En ze is secretaris van NDZ. 

Bar heeft haar studie economie net afgerond en zit middenin een sollicitatieperiode. Voor haar raadslidmaatschap was ze een half jaar buitengewoon raadslid. In de opmaat naar de gemeenteraadsverkiezingen leidde ze de campagne. Ze heeft meegeschreven aan het verkiezingsprogramma van de VVD, is lid van de adviescommissie voor de rekenkamer, raadsrapporteur en organiseert het regionale opleidingsprogramma van de VVD.

De twee raadsleden hebben met hun tag toegang tot ‘het huis van de democratie’, maar komen kennelijk niet vaak in het kantoorgedeelte. Het is even zoeken naar ‘Het Hart’, de gereserveerde ruimte bij de griffie. Petra heeft haar auto onder het gemeentehuis geparkeerd en neemt de lift naar boven, ,,vanwege de knieën.’’ Bar appt dat ze iets later komt: ,,mijn fietssleutel is kwijt, ik zie jullie zo meteen.’’ Petra lacht: ,,Dat kan geen seniorenmomentje zijn.’’ De vrouwen kennen elkaar goed, allebei hebben ze het sociale domein in hun portefeuille. ,,We wonen bij elkaar om de hoek. Je rijdt straks maar met mij mee terug, dan hoef je niet op de bus te wachten,’’ zegt Petra als ook Bar ‘Het Hart’ heeft gevonden.

Hoe ze in de politiek terecht zijn gekomen? Het VVD-raadslid: ,,Mijn man komt hier vandaan. Tijdens de covidpandemie zaten we bij mijn schoonvader in huis. We besloten dat Zeist de plek is waar we willen blijven wonen. Ik wil me inzetten om deze plek mooi te houden. Binnen de toenmalige raad herkende ik mezelf niet; een jonger iemand die het meer rechtse geluid laat horen. Ik ben onder andere in gesprek gegaan met Walter van Dijk, nu wethouder maar in de vorige termijn fractievoorzitter van de VVD. Hij heeft me gemotiveerd om politiek actief te zijn. Bij de gemeenteraadsverkiezingen stond ik op plek 5 op de de lijst.’’ 

,,Ik heb een keer ingesproken bij een Ronde Tafel’’, vertelt de secretaris van NDZ. ,,Ik was ernstig tegen de nieuwe wijk Kerckebosch en maakte deel uit van het clubje dat daartegen protesteerde. Uiteindelijk ben ik overstag gegaan, maar ik heb wel van me laten horen, zeker toen er een plan was om ‘mijn’ appartementencomplex naar achter te verplaatsen en dan daarvoor seniorenwoningen te bouwen. De reactie van een de raadsleden -ik zal zijn naam hier niet noemen- gaf blijk van een totaal gebrek aan kennis. Wel raakte ik in contact met mensen van onze partij en werd ik gevraagd om vrijwilliger te worden. Later ben ik ook gevraagd om me kandidaat te stellen. De rest is geschiedenis.’’

WIKKEN EN WEGEN

De raadsleden verschillen meer dan vijftig jaar van elkaar. Petra fietst niet meer ‘s avonds langs de Arnhemse Bovenweg naar huis omdat het fietspad op sommige plekken te donker is en ze vermijdt trappen naar boven, maar verder merken ze in de dagelijkse omgang eigenlijk weinig van die halve eeuw. Verschillen tussen mannen en vrouwen in de raad ervaren ze wel. ,,Wij vrouwen zijn meer van het wikken en wegen en niet van het starre vasthouden,’’ zegt Petra. ,,Sommige mannen hebben dat nooit geleerd,’’ vult Bar lachend aan. Ze zijn het roerend met elkaar eens: vrouwen kunnen gemakkelijker omdenken, zoeken meer de nuance en nemen eerder genoegen met compromissen terwijl mannen iets starder zijn. Vrouwen zoeken eerder overeenstemming terwijl mannen eerder kiezen voor uitruilen: als je mij op dat punt gelijk geeft, gun ik jou je gelijk op een ander punt. 

Petra: ,,In Zeist hebben de vrouwen in de raad inclusief de twee vrouwelijke wethouders een app-groep. We hebben ook een borrel gehad met alle vrouwen.’’ Bar: ,,Dat is niet politiek-inhoudelijk, maar om elkaar te ondersteunen. En dat is nodig. Uit onderzoek blijkt dat vrouwen, jonge mensen en mensen van kleur minder vaak een tweede periode in de raad doen.’’ Petra: ,,We moeten snel maar weer iets organiseren.’’

Voor het raadswerk in Zeist staat gemiddeld zestien uur per week. In Zeist, een gemeente met tussen de 60.001 en 100.000 inwoners, levert dat per maand een brutovergoeding op van € 1.758,87 per maand. Het werk past inderdaad in die zestien uur, al kun je er net zoveel tijd insteken als je wilt. 

Ze hebben allebei wel eens moeten zuchten. Petra: ,,Ik ben nog nooit met tegenzin naar de raad of een informatiebijeenkomst gegaan, maar qua leeftijd denk ik wel eens: ik kan in de winter ook op een Canarisch eiland een boek lezen.’’ Bar: ,,Ik heb me weleens afgevraagd waar ik mee bezig was als ik tot elf uur ‘s avonds in de raad zat en om negen uur ‘s morgens een tentamen had. Maar’’, vervolgt ze: ,,Politiek bedrijven in Zeist is ook leuk, de raadsleden gaan op een goede manier met elkaar om.’’ Petra knikt instemmend.

Zijn er ook lastige dingen? Petra: ,,Mijn onwetendheid. Ik moet leren hoe je dingen doet, bijvoorbeeld in de raadsvergadering. Nu ik het proces goed ken, durf ik veel meer te vragen en te zeggen.’’ Bar: ,,Bij mij was het heel erg dat ik alles wilde doen. Toen ik begon als raadslid, kreeg ik een heel informatiepakket gemaild. Dat heb ik uitgeprint. Het hele ding ben ik gaan doorlezen en ik wilde alles echt begrijpen. Dat kost heel veel tijd terwijl ik het veel kleiner had kunnen houden.‘’

Allebei ervaren ze de intrinsieke motivatie om de samenleving beter te maken. Petra: ,,Het is niet alleen dat je een klein vingertje in de pap hebt, het is leuk om iets voor anderen te kunnen betekenen.’’ 

Twijfelt u of de gemeenteraad voor u een goede plek is? Op zaterdag 19 oktober van 10.00 tot 12.00 uur is een speciale bijeenkomst over raadslid worden: ‘Raad zoekt vrouw(en)’. Vrouwelijke raadsleden, wethouders en de burgemeester delen hun ervaringen en beantwoorden vragen. De ervaring van eerdere jaren is dat deze bijeenkomst een goed beeld geeft over hoe met name vrouwen het raadswerk in de praktijk ervaren. Waarom kozen zij voor dit werk en wat betekent het voor hen in de praktijk?  Deze bijeenkomst stond eerder in september in de agenda, maar is om organisatorische redenen verplaatst. Vrouwen zijn welkom, aanmelden kan op raadsgriffie@zeist.nl.